Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 60

Devanagari script

तदात्मनि स्थितं लिंगमपश्यन्वि बुधादयः । विष्णुं पुरस्कृत्य तदा तुष्टुवुः परमार्थतः

Transliteration

tadātmani sthitaṃ liṃgamapaśyanvi budhādayaḥ | viṣṇuṃ puraskṛtya tadā tuṣṭuvuḥ paramārthataḥ

Translation

تب داناؤں اور رشیوں نے اپنے ہی آتما میں قائم لِنگ کو دیکھا۔ وِشنو کو پیشوا بنا کر انہوں نے پرمارَتھ میں (شیو) کی ستوتی کی۔

Word by Word

• तदात्मनि: in that Self
• तदात्मनि: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (‘तस्य आत्मा’); पुंलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः (Locative, 7th), एकवचनम्

• स्थितम्: situated/established
• स्थितम्: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (past participle), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘लिङ्गम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• लिङ्गम्: the liṅga (Śiva-symbol)
• लिङ्गम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• अपश्यन्: saw
• अपश्यन्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लुङ्-लकारः (Aorist), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• हि: indeed
• हि: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic particle)

• बुधादयः: the sages and others
• बुधादयः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुध (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (‘बुधाः आदयः’ = sages and others); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पुरस्कृत्य: having put in front / honoring
• पुरस्कृत्य: पूर्वकाल-क्रिया (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस्-कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive), ‘having placed in front/having honored’

• तदा: then
• तदा: कालाधिकरण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम्

• तुष्टुवुः: praised
• तुष्टुवुः: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• परमार्थतः: truly / in the highest sense
• परमार्थतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: परमार्थ (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम् (ablatival adverb), ‘in the highest sense/truly’

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After samādhi, sages open their inner vision: a luminous liṅga appears within a heart-lotus or subtle body aura; Viṣṇu stands at the forefront leading a hymn; others join with folded hands; the Himalayan shrine silhouette echoes the inner liṅga.

Characters & Entities

• Liṅga
• Viṣṇu
• Budhas (wise/sages)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred Liṅga is not only a shrine-object but a realized presence within the Self, approached through truth and praise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra, where inner vision and outer pilgrimage converge in Śiva’s Liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit: stuti (hymnic praise) grounded in paramārtha (right understanding).