Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

दक्षोपि हि रुषाऽविष्टऋषिभिः परिवारितः । ययौ स्थानं स्वकं तत्र प्रविवेश रुषाऽन्वितः

dakṣopi hi ruṣā'viṣṭaṛṣibhiḥ parivāritaḥ | yayau sthānaṃ svakaṃ tatra praviveśa ruṣā'nvitaḥ

اور دَکش بھی غضب میں گرفتار، رِشیوں سے گھرا ہوا، اپنے ہی مقامِ سکونت کی طرف گیا اور وہاں بھی غصّے سے بھرپور داخل ہوا۔

दक्षःDakṣa
दक्षः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
रुषाwith anger
रुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुष्/रुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
आविष्टःpossessed, seized
आविष्टः:
Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ√विश् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
ऋषिभिःby/with sages
ऋषिभिः:
Sahakaraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि√वृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
स्थानम्place, abode
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
स्वकम्his own
स्वकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्थानम् इति विशेष्य)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
प्रविवेशentered
प्रविवेश:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√विश् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
रुषाwith anger
रुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
अन्वितःaccompanied, endowed
अन्वितः:
Kartā (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (प्रातिपदिक; अनु√इ-धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

Narrator (within the Kedārakhaṇḍa narrative)

Scene: Dakṣa, stern and flushed with anger, strides toward a palace-like abode, surrounded by solemn sages; the atmosphere is heavy, suggesting impending rupture.

D
Dakṣa
Ṛṣi (sages)

FAQs

Anger persists unless transformed by insight; even in the company of sages, wrath can drive one back into egoic isolation.

The Kedāra-kṣetra framework continues, though this verse narrates character movement rather than praising a specific tirtha feature.

None; it is narrative description emphasizing the state of mind (ruṣā/anger).