Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 91

Devanagari script

तां च सामवतीं कन्यां ददौ तस्मै सुमेधसे । तौ दंपती चिरं कालं बुभुजाते परं सुखम्

Transliteration

tāṃ ca sāmavatīṃ kanyāṃ dadau tasmai sumedhase | tau daṃpatī ciraṃ kālaṃ bubhujāte paraṃ sukham

Translation

اس نے ساموتی نامی اس کنواری کو سُمیدھس کے حوالے کر دیا۔ وہ دونوں میاں بیوی بن کر طویل عرصے تک اعلیٰ ترین مسرت سے بہرہ مند رہے۔

Word by Word

• ताम्: her/that (woman)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम-रूप (f. acc. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• सामवतीम्: named Sāmavatī
• सामवतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सामवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (f. acc. sg.)

• कन्याम्: the maiden/daughter
• कन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (f. acc. sg.)

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सामान्यतः), चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम-रूप (dat. sg.)

• सुमेधसे: to Sumedhas (the wise one)
• सुमेधसे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सु + मेधस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (m. dat. sg.); विशेष-नाम/विशेषणवत् प्रयोग

• तौ: those two
• तौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम-रूप (nom. du.)

• दम्पती: the husband and wife
• दम्पती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दम्पती (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन (nom. du.); दम्पति-शब्द

• चिरम्: for a long time
• चिरम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: चिरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

• कालम्: time (duration)
• कालम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; काल-परिमाणे (accusative of duration)

• बुभुजाते: enjoyed
• बुभुजाते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, द्विवचन; आत्मनेपद

• परम्: supreme/great
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (n. acc. sg.)

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (n. acc. sg.)

Speaker

Narrator (contextual, likely Sūta’s narration within the frame)

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: A royal or noble wedding: Sāmavatī being given in marriage to Sumedhas; the couple seated together, garlands, sacred fire, elders blessing; a calm, prosperous household tableau afterward.

Characters & Entities

• Sāmavatī
• Sumedhas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When marriage follows dharma and divine guidance, household life becomes a stable ground for well-being and righteous enjoyment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No sacred site is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly the dāna of the bride in marriage (kanyādāna) is indicated, but no ritual steps are described.