Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69
Devanagari script
धर्षितोपि तया धीरः सुमेधा नूतनस्त्रियम् । यत्नादानीय सदनं कृत्स्नं तत्र न्यवेदयत्
Transliteration
dharṣitopi tayā dhīraḥ sumedhā nūtanastriyam | yatnādānīya sadanaṃ kṛtsnaṃ tatra nyavedayat
Translation
اگرچہ اس کی طرف سے حملہ کیا گیا تھا، لیکن ثابت قدم سومیدھا نے، اس نئی بنی ہوئی عورت کو احتیاط سے گھر لا کر، وہاں سارا معاملہ بیان کر دیا۔
Word by Word
धर्षितःassaulted/violated
धर्षितः:
Visheshana (Qualifier of धीरः/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘insulted/assaulted’
अपिeven though
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक-निपात (concessive)
तयाby her
तया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम
धीरःthe steadfast man
धीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन
सुमेधाthe intelligent one
सुमेधा:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootसु-मेधस्/मेधा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः (सु मेधा यस्य सः)
नूतनस्त्रियम्the new woman
नूतनस्त्रियम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनूतन-स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारयः (नूतना स्त्री)
यत्नात्with effort
यत्नात्:
Hetu/Apadana (Cause/source/हेतु)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (ablative of manner: ‘with effort’)
आनीयhaving brought
आनीय:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-नी (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formअव्ययभाव-क्त्वान्त (ल्यप्), ‘having brought’; उपसर्गः आ
सदनम्the house
सदनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
कृत्स्नम्entire
कृत्स्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (सदनम्)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
न्यवेदयत्informed/announced
न्यवेदयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विद् (धातु) (causative: निवेदयति)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; धातोः णिच्-प्रयोगः (causative)
Speaker
Narrative voice (third-person description)
Visual Art Cues
Scene: Sumedhā, calm despite being assailed, escorts the transformed/new woman carefully to his home and narrates everything without concealment; a scene of composure and moral clarity.
Characters & Entities
S
SumedhāFAQs
Dhairya (steadfastness) and truthful disclosure are upheld as dharmic responses when confronted with shocking reversals of fate.
None is mentioned in this verse.
None.