Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 152

Devanagari script

नृपासनं विमुंचंतु भवंतो न विचार्यताम् । नो चेच्चंद्रागदस्याशु बाणाः प्राणान्हरंति वः

Transliteration

nṛpāsanaṃ vimuṃcaṃtu bhavaṃto na vicāryatām | no ceccaṃdrāgadasyāśu bāṇāḥ prāṇānharaṃti vaḥ

Translation

اے لوگو! فوراً شاہی تخت چھوڑ دو—سوچ بچار میں دیر نہ کرو۔ ورنہ چندرآنگد کے تیز تیر جلد ہی تمہاری جانیں لے لیں گے۔

Word by Word

• नृपासनम्: the king’s seat/throne
• नृपासनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृपस्य आसनम्)

• विमुञ्चन्तु: let (them) release/leave
• विमुञ्चन्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + मुच् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• भवन्तः: you (honored sirs)
• भवन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; आदरार्थ-सम्बोधनार्थे प्रयोगः

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (particle of negation)

• विचार्यताम्: let it be considered/deliberated
• विचार्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + चर् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः—‘let it be considered’

• नो: otherwise/not
• नो: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय; ‘न’ इत्यस्य विकल्पः (often before conditional)

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)

• चन्द्रागदस्य: of Candrāṅgada
• चन्द्रागदस्य: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चन्द्राङ्गद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• आशु: quickly
• आशु: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: काल/रीत्यर्थक-अव्यय (adverb)

• बाणाः: arrows
• बाणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• प्राणान्: lives/breaths
• प्राणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन

• हरन्ति: take away
• हरन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• वः: of you / to you
• वः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (6/4), बहुवचन; सर्वनाम

Speaker

Unspecified (narrative voice within Sūta’s telling)

Visual Art Cues

Scene: A tense royal court: counselors and attendants recoil as a herald/warrior issues an ultimatum—abandon the throne or face Candrāṅgada’s swift arrows; the throne and royal insignia dominate the foreground.

Characters & Entities

• Candrāṅgada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Arrogance and unlawful holding of power invites swift retribution; righteous authority must be honored.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as narrative tension within the Somavāra-vrata māhātmya context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse is a warning within the storyline.