Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 52

विशेषकम् । अथ पायसनैवेद्यं सघृतं सोपदंशकम् । मोदकापूपसंयुक्तं शर्करागुडसंयुतम्

viśeṣakam | atha pāyasanaivedyaṃ saghṛtaṃ sopadaṃśakam | modakāpūpasaṃyuktaṃ śarkarāguḍasaṃyutam

خصوصی نذر کے طور پر گھی کے ساتھ پائَس کا نیویدیہ اور ساتھ کے لوازمات پیش کرے؛ نیز مودک اور آپوپ بھی، شکر اور گُڑ سے مزین کرکے، بھینٹ کرے۔

विशेषकम्a special item
विशेषकम्:
Karma (Object; ellipsis with offering-verb)
TypeNoun
Rootविशेषक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative Singular); ‘a special (item)’
अथthen
अथ:
Sambandha/Anvaya (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/आरम्भसूचक): ‘then/now’
पायसनैवेद्यम्pāyasa offering (rice pudding)
पायसनैवेद्यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootपायस (प्रातिपदिक) + नैवेद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (पायसस्य नैवेद्यम् = ‘pāyasa as offering’)
सघृतम्with ghee
सघृतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of नैवेद्यम्)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + घृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (घृतेन सह = ‘with ghee’)
सोपदंशकम्with side-dish
सोपदंशकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of नैवेद्यम्)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय-उपपद) + उपदंशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (उपदंशकेन सह = ‘with side-dish’)
मोदकापूपसंयुक्तम्combined with modakas and cakes
मोदकापूपसंयुक्तम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of नैवेद्यम्)
TypeAdjective
Rootमोदक (प्रातिपदिक) + आपूप (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मोदकैः आपूपैश्च संयुक्तम् = ‘combined with modakas and cakes’)
शर्करागुडसंयुतम्mixed with sugar and jaggery
शर्करागुडसंयुतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of नैवेद्यम्)
TypeAdjective
Rootशर्करा (प्रातिपदिक) + गुड (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-पूर्वपद (शर्करा-गुडौ) + तत्पुरुष/कर्मधारय-भावेन ‘संयुतम्’ (joined with sugar and jaggery)

Unspecified (instructional narration within Brahmottarakhaṇḍa)

Scene: A special naivedya arrangement: a bowl of pāyasa glistening with ghee, plates of modakas and āpūpas, and small heaps of sugar and jaggery set before the deity with a lamp nearby.

FAQs

Offering nourishment symbolizes surrender—one dedicates the fruits of effort and abundance to the deity.

No particular sacred place is named; the verse details worship offerings.

Present a special naivedya: pāyasa with ghee, along with modaka, āpūpa, and sweets prepared with sugar and jaggery.