Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 57
Devanagari script
विदर्भराजपुत्रस्तु तत्पितुः समरे मृतिम् । तन्मातुर्नक्रहरणं साकल्येन न्यवेदयत्
Transliteration
vidarbharājaputrastu tatpituḥ samare mṛtim | tanmāturnakraharaṇaṃ sākalyena nyavedayat
Translation
اس نے پوری طرح بیان کیا کہ وہ لڑکا ودربھ کے راجا کا بیٹا ہے—اس کے باپ کی جنگ میں موت کیسے ہوئی، اور اس کی ماں کو مگرمچھ کیسے اٹھا لے گیا۔
Word by Word
विदर्भराजपुत्रःthe son of the king of Vidarbha
विदर्भराजपुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविदर्भ-राज-पुत्र (प्रातिपदिक; विदर्भ + राजन् + पुत्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (son of the king of Vidarbha)
तुhowever/indeed
तु:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
तत्of him/that
तत्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-एकवचनार्थे (genitive sense) समासपूर्वपद; अत्र 'तत्पितुः' इत्यत्र सम्बन्धसूचक
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
मृतिम्death
मृतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तत्of her/that
तत्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचनार्थे (genitive sense) समासपूर्वपद; अत्र 'तन्मातुः' इत्यत्र सम्बन्धसूचक
मातुःof (his) mother
मातुः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
नक्रहरणम्the crocodile-abduction
नक्रहरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनक्र-हरण (प्रातिपदिक; नक्र + हरण)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्राय तत्पुरुष (crocodile-abduction)
साकल्येनcompletely/in full
साकल्येन:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootसाकल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbial instrumental: 'completely')
न्यवेदयत्reported/informed
न्यवेदयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√विद् (धातु) (causative sense in usage: 'to inform')
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrator (reporting Śāṇḍilya’s account)
Visual Art Cues
Scene: Two-part dramatic tableau: (1) a king in battle falling amid chariots and banners; (2) a queen at a riverbank seized by a crocodile, attendants in panic; the sage narrates these events to the listener.
Characters & Entities
V
VidarbhaV
Vidarbharāja (king of Vidarbha)N
nakra (crocodile)FAQs
Worldly power is fragile; even royal life is subject to sudden reversals shaped by karma and time.
None; the verse provides regional and narrative background (Vidarbha), not a tīrtha praise.
None.