Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 54
Devanagari script
अविज्ञातकुलोद्यापि सुतवत्परिपोष्यते । कस्मिन्कुले प्रसूतोऽयं का माता जनकोस्य कः
Transliteration
avijñātakulodyāpi sutavatparipoṣyate | kasminkule prasūto'yaṃ kā mātā janakosya kaḥ
Translation
اگرچہ اس کا نسب ابھی نامعلوم ہے، پھر بھی اسے بیٹے کی طرح پرورش دی جا رہی ہے۔ یہ کس خاندان میں پیدا ہوا؟ اس کی ماں کون ہے اور اس کا باپ کون؟
Word by Word
अविज्ञातकुलःof unknown family
अविज्ञातकुलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअविज्ञात-कुल (प्रातिपदिक; अविज्ञात = a-√ज्ञा(धातु) क्त, कुल = प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifier)
उद्यापिeven though
उद्यापि:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootउद्यपि (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-समुच्चय/विरोधार्थक (concessive particle)
सुतवत्like (one's) son
सुतवत्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसुतवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
Formअव्यय; उपमानार्थक क्रियाविशेषण (adverb of manner: 'like a son')
परिपोष्यतेis nourished/maintained
परिपोष्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-√पुष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
कुलेfamily/lineage
कुले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
प्रसूतःborn
प्रसूतः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootप्र-√सू (धातु) क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे (past participle: 'born')
अयम्this (boy/person)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संकेतवाचक सर्वनाम
काwho? (female)
का:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
माताmother
माता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
जनकःfather
जनकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
Speaker
Dvijāṃganā (the brāhmaṇa lady)
Visual Art Cues
Scene: A brāhmaṇa woman (or noble lady) cradles and protects a boy of unknown lineage; she questions a serene sage seated in an āśrama, seeking the child’s parentage.
Characters & Entities
D
dvijāṃganāFAQs
Care and responsibility can be offered even without certainty of origin; truth-seeking should be pursued respectfully.
None; the verse is genealogical inquiry within the narrative.
None.