Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 23

तस्मिन्महारथे वीरे निहते मंत्रिभिः सह । दुद्रुवुः समरे भग्ना हतशेषाश्च सैनिकाः

tasminmahārathe vīre nihate maṃtribhiḥ saha | dudruvuḥ samare bhagnā hataśeṣāśca sainikāḥ

جب وہ بہادر مہارَتھی اپنے وزیروں سمیت مارا گیا تو جو سپاہی بچے تھے، جنگ میں شکست خوردہ ہو کر میدان چھوڑ کر بھاگ نکلے۔

तस्मिन्when/in that (situation/person)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
महारथेin/when the great charioteer
महारथे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा-रथ (प्रातिपदिक; महा + रथ)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तस्मिन् इति विशेषण-सम्बन्ध (locative apposition)
वीरेthe hero
वीरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; महारथे इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण
निहतेwhen (he) was slain
निहते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
मंत्रिभिःwith the ministers
मंत्रिभिः:
Sahakari (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Accompaniment marker/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अर्थक अव्यय (with/together)
दुद्रुवुःfled/ran away
दुद्रुवुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
भग्नाःbroken/defeated
भग्नाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootभञ्ज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सैनिकाः इति विशेष्यस्य विशेषण
हतशेषाःthe remaining survivors after slaughter
हतशेषाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहत-शेष (प्रातिपदिक; हत + शेष)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (adjective) सैनिकाः इति विशेष्यस्य
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
सैनिकाःsoldiers
सैनिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसैनिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Scene: The heroic mahāratha lies slain with ministers; the battlefield breaks—survivors scatter, some wounded, some throwing down weapons; dust trails mark the fleeing remnants.

S
Satyaratha (implied)
M
Ministers
V
Vidarbha army

FAQs

When righteous leadership falls, social and military order quickly disintegrates—highlighting the burden of rajadharma.

None; this is a narrative consequence within the war episode.

None.