Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 60
Devanagari script
हतं गोवत्समालोक्य व्याघ्रेणेति शुचं ययुः । गतेषु तेषु सर्वेषु व्युष्टायां च ततो निशि
Transliteration
hataṃ govatsamālokya vyāghreṇeti śucaṃ yayuḥ | gateṣu teṣu sarveṣu vyuṣṭāyāṃ ca tato niśi
Translation
مقتول گائے کے بچھڑے کو دیکھ کر وہ غم میں ڈوب گئے اور کہنے لگے: “یہ تو شیرِ جنگل (ببر) نے مارا ہے۔” پھر جب سب کے سب چلے گئے اور وہ رات گزر کر سحر ہو گئی، تو آگے قصہ جاری ہوا۔
Word by Word
हतम्killed
हतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle used adjectivally
गोवत्सम्the calf of a cow
गोवत्सम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोवत्स (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गो + वत्स); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आलोक्यhaving seen
आलोक्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ + लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having seen’
व्याघ्रेणby a tiger
व्याघ्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
शुचम्grief, sorrow
शुचम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुच्/शुचि (प्रातिपदिक: शुच् f.)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ययुःthey went
ययुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
गतेषुwhen (they) had gone
गतेषु:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; locative absolute with ‘तेषु’
तेषुin/among them
तेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
सर्वेषुall
सर्वेषु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; ‘all’ qualifying ‘तेषु’
व्युष्टायाम्when it had dawned
व्युष्टायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवि + उष् (धातु) → व्युष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative absolute with implied ‘निशि’/‘रात्रौ’
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अवस्थानिर्देशक/क्रमसूचक (adverb: then/from there)
निशिat night
निशि:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
Speaker
Narrator (context not specified in snippet; Purāṇic narrative voice)
Visual Art Cues
Scene: A village edge at night: a slain calf lies on the ground; a small group stands around in grief, gesturing toward the forest as if a tiger did it; dawn light begins to rise after their departure.
Characters & Entities
G
govatsa (calf)V
vyāghra (tiger)FAQs
False narratives can mislead society temporarily, but karma is not erased by public misunderstanding.
No holy site is mentioned.
None.