Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 35

Devanagari script

ये च तुंगासनारूढाः कथां शृण्वंति दांभिकाः । अक्षयान्नरकान्भुक्त्वा ते भवंत्येव वायसाः

Transliteration

ye ca tuṃgāsanārūḍhāḥ kathāṃ śṛṇvaṃti dāṃbhikāḥ | akṣayānnarakānbhuktvā te bhavaṃtyeva vāyasāḥ

Translation

اور جو ریاکار بلند نشست پر بیٹھ کر مقدس کَتھا سنتے ہیں، وہ ‘لاانتہا’ دوزخوں کا عذاب بھگت کر یقیناً کوّے کی صورت میں جنم لیتے ہیں۔

Word by Word

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• तुङ्ग-आसन-आरूढाः: seated on a high seat
• तुङ्ग-आसन-आरूढाः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुङ्ग (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त-प्रातिपदिक, √रुह्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (तुङ्गे आसने आरूढाः)

• कथाम्: story
• कथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• शृण्वन्ति: listen
• शृण्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• दाम्भिकाः: hypocrites, pretenders
• दाम्भिकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दाम्भिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणवत्—ये

• अक्षयान्: endless, imperishable
• अक्षयान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषणं—नरकान्

• नरकान्: hells
• नरकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• भुक्त्वा: having experienced/endured
• भुक्त्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive); पूर्वकाले कृत्य

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• भवन्ति: become
• भवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (particle of emphasis)

• वायसाः: crows
• वायसाः: Karta (Subject Complement/प्रथमा-प्रत्यय)
• Type: Noun
• Root: वायस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Unknown (context not supplied; likely a purāṇic narrator within Brahmottarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: A proud listener sits on an elevated throne-like seat while others sit on the ground; the vyāsa’s gaze is calm; behind the proud man, a crow motif foreshadows rebirth after ‘akṣaya’ hells.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility is essential in sacred settings; prideful display corrupts religious merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the teaching is about general dharma in kathā assemblies.

What ritualistic prescription is mentioned?

Do not sit on an elevated seat in a way that signals arrogance while hearing kathā.