Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

Devanagari script

शारदोवाच । त्वयोपदिष्टं यत्नेन चरिष्याम्यपि दुश्चरम् । तद्व्रतं ब्रूहि मे ब्रह्मन्विधानं वद विस्तरात्

Transliteration

śāradovāca | tvayopadiṣṭaṃ yatnena cariṣyāmyapi duścaram | tadvrataṃ brūhi me brahmanvidhānaṃ vada vistarāt

Translation

شارَدہ نے کہا: آپ نے جو تعلیم دی ہے، وہ اگرچہ دشوار ہو، میں اسے کوشش کے ساتھ ضرور انجام دوں گا۔ اے برہمن! وہ ورت مجھے بتائیے، اس کا طریقہ تفصیل سے بیان کیجیے۔

Word by Word

• शारदः: Śārada
• शारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• उपदिष्टम्: instructed (by you)
• उपदिष्टम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उप + दिश् (धातु) → उपदिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘instructed/taught’

• यत्नेन: with effort
• यत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• चरिष्यामि: I will practise/observe
• चरिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अपि: even, also
• अपि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• दुश्चरम्: difficult (to perform)
• दुश्चरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुस् + चर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष/नञ्-समाससदृश (दुष्टं चरितुं शक्यम्/दुश्चरम् = difficult to practise)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (व्रतम्)

• व्रतम्: vow
• व्रतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• ब्रूहि: tell (me)
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मे: to me / my
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्प्रदान/सम्बन्ध), एकवचन; enclitic

• ब्रह्मन्: O Brahman (sage)
• ब्रह्मन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• विधानम्: procedure, rules
• विधानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वद: say, explain
• वद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विस्तरात्: in detail
• विस्तरात्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावार्थे तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘in detail’; अव्ययप्रयोग

Speaker

Śārada

Skanda Dialogue

Listener: Muni (addressed as Brahman)

Visual Art Cues

Scene: Śārada, earnest and resolute, requests the sage to explain the vow’s full procedure; a classic śiṣya’s inquiry scene.

Characters & Entities

• Śārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincerity is shown by requesting vidhāna (proper method) and committing to disciplined practice even when difficult.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A request for the detailed vrata-vidhi (rules and steps) of the Umāmaheśvara-vrata.