Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 48

Devanagari script

अथ सस्मार पूजांते प्रसादग्रहणोचिताम् । दयितां नित्यमायांतीं प्रांजलिं विनयान्विताम्

Transliteration

atha sasmāra pūjāṃte prasādagrahaṇocitām | dayitāṃ nityamāyāṃtīṃ prāṃjaliṃ vinayānvitām

Translation

پھر اس نے پوجا کے اختتام پر اُس محبوبہ کو یاد کیا جو پرساد قبول کرنے کی عادی تھی—جو روزانہ ہاتھ جوڑے، عاجزی کے ساتھ آیا کرتی تھی۔

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Sequencer/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/thereupon)

• सस्मार: remembered
• सस्मार: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• पूजान्ते: at the end of the worship
• पूजान्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, सप्तमी (7th/Locative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (पूजायाः अन्तः)

• प्रसादग्रहणोचिताम्: fit for receiving grace
• प्रसादग्रहणोचिताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक) + ग्रहण (प्रातिपदिक) + उचित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (दयिताम्); तत्पुरुषः (प्रसादस्य ग्रहणं तत्र उचितम्)

• दयिताम्: the beloved (woman)
• दयिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दयिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriyā-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोगः (adverbial ‘always’)

• आयान्तीम्: coming
• आयान्तीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + या (धातु)
• Form: शतृ (Present active participle), स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (दयिताम्)

• प्राञ्जलिम्: with folded hands
• प्राञ्जलिम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (दयिताम्)

• विनयान्विताम्: endowed with humility
• विनयान्विताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विनय (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (दयिताम्); तत्पुरुषः (विनयेन अन्विता)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator, contextually Sūta/Lomaharṣaṇa)

Visual Art Cues

Scene: A worshipper at the end of pūjā pauses, remembering the beloved devotee who daily comes to receive prasāda; the scene shows a sanctum corner with offerings, lamps, and a quiet doorway anticipating her arrival.

Characters & Entities

• Śabara
• Śabarī
• Prasāda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is shown through consistent humility and reverence—approaching worship and prasāda with folded hands and vinaya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is mentioned; the focus is on pūjā practice and the sanctity of prasāda.

What ritualistic prescription is mentioned?

Receiving prasāda at the conclusion of worship (pūjā-anta) is indicated as a customary devotional practice.