Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 14

तत्रापश्यद्भिन्नपीठं पतितं स्थंडिलोपरि । शिवलिंङ्गमृजुं सूक्ष्मं मूर्तं भाग्यमिवात्मनः

tatrāpaśyadbhinnapīṭhaṃ patitaṃ sthaṃḍilopari | śivaliṃṅgamṛjuṃ sūkṣmaṃ mūrtaṃ bhāgyamivātmanaḥ

وہاں اُس نے ٹوٹا ہوا پیٹھا دیکھا جو ننگی زمین پر گرا پڑا تھا؛ اور ایک شیولِنگ—ہموار، لطیف اور باریک—گویا اُس کی اپنی نیک بختی مجسم ہو کر سامنے آ گئی ہو۔

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
भिन्नपीठम्a broken pedestal/base
भिन्नपीठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभिन्न (कृदन्त, √भिद्) + पीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; कर्मधारय-समास (भिन्नं पीठम्)
पतितम्fallen
पतितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootपतित (कृदन्त, √पत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying भिन्नपीठम्/शिवलिङ्गम्)
स्थण्डिल-उपरिupon the bare ground
स्थण्डिल-उपरि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootस्थण्डिल (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; उपरि (indeclinable postposition) = 'upon'; समस्तपदम् अव्ययवत्
शिवलिङ्गम्Śiva-liṅga
शिवलिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य लिङ्गम्)
ऋजुम्straight, smooth
ऋजुम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootऋजु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying शिवलिङ्गम्)
सूक्ष्मम्subtle, fine
सूक्ष्मम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying शिवलिङ्गम्)
मूर्तम्manifest, embodied
मूर्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √मूर्च्/मूर्त- 'formed')
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying शिवलिङ्गम्)
भाग्यम्fortune
भाग्यम्:
Karma (Object in simile/उपमेय-संबन्ध)
TypeNoun
Rootभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान-रूपेण (as the thing compared)
इवas if, like
इव:
Sambandha (Comparative marker/उपमा-संबन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा-सूचक particle of comparison)
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन

Narrator (contextual purāṇic voice; specific speaker not explicit in this snippet)

Scene: A quiet forest/wayside clearing with bare earth; a broken pedestal lies toppled; a smooth, small, luminous liṅga is seen as if shining with inner light; the finder pauses in reverent astonishment.

Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Encountering Śiva’s liṅga—even in ruin—signals grace and invites restoration through devotion.

No named tīrtha appears; the focus is on the sacred object (Śiva-liṅga) discovered in a fallen shrine.

Not yet; the verse prepares for the forthcoming discussion of liṅga pūjā.