Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 68

Devanagari script

नान्यं वरं वृणे देव भवतो वरदर्षभात् । अहं च सेयं सा राज्ञी मम माता च मत्पिता

Transliteration

nānyaṃ varaṃ vṛṇe deva bhavato varadarṣabhāt | ahaṃ ca seyaṃ sā rājñī mama mātā ca matpitā

Translation

اے خدا، اے ور دینے والوں میں سب سے برتر! میں آپ سے کوئی اور ور نہیں مانگتا۔ مجھ پر، اس ملکہ پر، اور میری ماں اور میرے باپ پر بھی اپنی عنایت قائم رکھئے۔

Word by Word

• न: not
• न: Nishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (Negation particle)

• अन्यम्: another
• अन्यम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative; qualifying वरम्)

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वृणे: I choose
• वृणे: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, आत्मनेपद

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• भवतः: of you/your
• भवतः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive)

• वरद: boon-giving
• वरद: Sambandha (Qualifier within compound)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-पूर्वपद (in compound)

• ऋषभात्: from the bull/excellent one
• ऋषभात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: ऋषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (Conjunction)

• सा: she
• सा: Karta (Subject; apposition)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• इयम्: this (woman)
• इयम्: Karta (Subject; apposition)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (Subject; apposition)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• राज्ञी: queen
• राज्ञी: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राज्ञी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• माता: mother
• माता: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (Conjunction)

• मत्: my
• मत्: Sambandha (Qualifier within compound)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; ‘मत्’ as stem in compound)
• Form: षष्ठी-समासपूर्वपद (Genitive sense ‘my’ in compound)

• पिता: father
• पिता: Predicate nominative (समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Rājā

Visual Art Cues

Scene: The king declines any other boon from the supreme boon-giver and prays that he, the queen, and his parents all receive divine favor; a tableau of multi-generational surrender before the deity.

Characters & Entities

• Śiva (varadarṣabha)
• rājā
• rājñī (queen)
• mother
• father

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion matures into selfless prayer—seeking divine favor not only for oneself but for one’s family.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the emphasis is on the intention behind asking a boon.