Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 53

Devanagari script

सर्वं कथय मे तात मत्प्राणपरिरक्षक । एतासां मम पत्नीनां त्वदधीनं हि जीवितम्

Transliteration

sarvaṃ kathaya me tāta matprāṇaparirakṣaka | etāsāṃ mama patnīnāṃ tvadadhīnaṃ hi jīvitam

Translation

اے عزیز، اے میرے جان کے محافظ! مجھے سب کچھ بتاؤ۔ بے شک میری ان بیویوں کی زندگی تمہارے ہی اختیار میں ہے۔

Word by Word

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कथय: tell
• कथय: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी, एकवचन (दत्तिसम्बन्ध: ‘to me/for me’)

• तात: dear one; father
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• मत्प्राणपरिरक्षक: protector of my life
• मत्प्राणपरिरक्षक: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्राण (प्रातिपदिक) + परिरक्षक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘मम प्राणानां परिरक्षकः’), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• एतासाम्: of these
• एतासाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (पत्नीनाम् विशेषयति)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन

• पत्नीनाम्: of (my) wives
• पत्नीनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• त्वदधीनम्: dependent on you
• त्वदधीनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अधीन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘त्वत्तः अधीनम्’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (जीवितम् विशेषयति)

• हि: indeed; for
• हि: Sambandha (Emphasis/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (निश्चय/हेतु-निपात)

• जीवितम्: life
• जीवितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Unspecified (context suggests the king/father addressing Bhadrāyu)

Skanda Dialogue

Listener: (frame) Naimiṣāraṇya sages (implicit)

Visual Art Cues

Scene: A worried yet trusting elder addresses the protector intimately, gesturing toward his wives behind him, indicating their lives depend on the protector’s decision and care.

Characters & Entities

• Bhadrāyu (implied)
• patnī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes accountability: one who protects becomes a refuge, and guidance is sought with trust and humility.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a request for counsel and assurance of protection.