Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 38
Devanagari script
युग्मम् । सर्वमाहृत्य वेगेन गृहीत्वा तद्धनं बहु । मागधेशं हेमरथं निर्बबंध पराजितम्
Transliteration
yugmam | sarvamāhṛtya vegena gṛhītvā taddhanaṃ bahu | māgadheśaṃ hemarathaṃ nirbabaṃdha parājitam
Translation
سب کچھ تیزی سے سمیٹ کر اور وہ کثیر دولت اپنے ہاتھ میں لے کر، اس نے مغدھ دیس کے شکست خوردہ راجہ ہیم رتھ کو باندھ لیا۔
Word by Word
युग्मम्a pair
युग्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुग्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समाहारार्थे
आहृत्यhaving brought/collected
आहृत्य:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootआ-हृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having brought/collected’
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having seized/taken’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (to धनम्)
धनम्wealth
धनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
बहुmuch
बहु:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (to धनम्)
मागधेशम्the king of Magadha
मागधेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमागध (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—मागधानाम् ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष)
हेमरथम्Hemaratha (lit. 'golden-chariot')
हेमरथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहेम (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—हेमः रथः (कर्मधारय)
निर्बबन्धbound/captured
निर्बबन्ध:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-बंध् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पराजितम्defeated
पराजितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपराजित (प्रातिपदिक; कृदन्त from परा-जी)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (to मागधेशम्/हेमरथम्)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: The hero gathers abundant wealth at speed and binds the defeated Magadha king Hemaratha, now subdued and disarmed.
Characters & Entities
M
Māgadheśa (king of Magadha)H
HemarathaFAQs
Power and sovereignty are portrayed as contingent; defeat humbles kings, reinforcing that dharma—not pride—should guide rule.
No holy site is praised in this verse; it is a historical-narrative moment.
None.