Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36
Devanagari script
मोचयित्वा रिपुभयात्तमाश्वासयदाकुलः । अथारिसैन्येषु चरंस्तेषां जग्राह योषितः
Transliteration
mocayitvā ripubhayāttamāśvāsayadākulaḥ | athārisainyeṣu caraṃsteṣāṃ jagrāha yoṣitaḥ
Translation
اسے دشمن کے خوف سے چھڑا کر، وہ خود اگرچہ ابھی مضطرب تھا، پھر بھی اسے تسلی دے کر ڈھارس بندھائی۔ پھر دشمن کی فوجوں میں گھومتے ہوئے اس نے ان کی عورتوں کو اپنی تحویل میں لے لیا۔
Word by Word
मोचयित्वाhaving released
मोचयित्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; ‘having released’
रिपुभयात्from fear of the enemy
रिपुभयात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; समासः—रिपोः भयम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
आश्वासयत्comforted
आश्वासयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-श्वस् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative-प्रयोगः (णिच्): ‘comforted’
आकुलःdistressed/agitated
आकुलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; विशेषणम् (to implied subject)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनन्तरार्थक (particle: 'then')
अरिसैन्येषुamong the enemy armies
अरिसैन्येषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन; समासः—अरेः सैन्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
चरन्moving about
चरन्:
Karta (Agent participle)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘moving/roaming’
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
जग्राहseized/took
जग्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
योषितःwomen
योषितः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन (वैदिक/छान्दस रूप; सामान्ये ‘योषितः’ = acc.pl.)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: A tense battlefield: the hero frees someone from enemy terror, offers reassurance, then strides through hostile ranks to secure enemy women under protection/custody.
FAQs
Dharma includes reassurance and protection after crisis; strength is paired with responsibility for non-combatants.
None is indicated in this verse.
None.