Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

Devanagari script

अतिविद्यामतिश्रद्धामतिपुण्यमतिस्मृतिम् । अत्युत्साहमतिख्यातिमतिधैर्यं च साधय

Transliteration

atividyāmatiśraddhāmatipuṇyamatismṛtim | atyutsāhamatikhyātimatidhairyaṃ ca sādhaya

Translation

کثیر علم، گہری شردھا، عظیم پُنّیہ اور مضبوط یادداشت؛ بلند جوش، نیک نامی اور ثابت قدم حوصلہ—ان سب کو اپنے اندر پیدا کرو۔

Word by Word

• अतिविद्याम्: excessive learning/knowledge
• अतिविद्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अतिविद्या = अति (उपसर्ग/अव्यय) + विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; अव्ययीभाव-समास (अति+विद्या)

• अतिश्रद्धाम्: excessive faith
• अतिश्रद्धाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अतिश्रद्धा = अति (अव्यय) + श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समास

• अतिपुण्यम्: excessive merit
• अतिपुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अतिपुण्य = अति (अव्यय) + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समास

• अतिस्मृतिम्: excessive memory
• अतिस्मृतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अतिस्मृति = अति (अव्यय) + स्मृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समास

• अत्युत्साहम्: excessive zeal
• अत्युत्साहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अत्युत्साह = अति (अव्यय) + उत्साह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समास (अति+उत्साह)

• अतिख्यातिम्: excessive fame
• अतिख्यातिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अतिख्याति = अति (अव्यय) + ख्याति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समास

• अतिधैर्यम्: excessive firmness/patience
• अतिधैर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अतिधैर्य = अति (अव्यय) + धैर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समास

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• साधय: accomplish/bring about
• साधय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: साध् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Unspecified (didactic instruction within Brahmottarakhaṇḍa; speaker not stated in the snippet)

Visual Art Cues

Scene: A calm teacher-sage instructs a seated disciple; symbolic objects—palm-leaf manuscripts (vidyā), lamp (śraddhā), rosary (smṛti/japa), lion-banner or steady mountain (dhairya), and a halo of renown (kīrti).

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is strengthened by cultivating inner virtues—knowledge, faith, merit, memory, enthusiasm, reputation, and courage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it functions as general dharma-nīti instruction.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is prescribed; the emphasis is on cultivating virtues as a daily discipline.