Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 44
Devanagari script
इत्येभिरुदितैर्वाक्यैः शोकचिंताविवर्धकैः । विलपंतीं मृतापत्यां को नु सांत्वयितुं क्षमः
Transliteration
ityebhiruditairvākyaiḥ śokaciṃtāvivardhakaiḥ | vilapaṃtīṃ mṛtāpatyāṃ ko nu sāṃtvayituṃ kṣamaḥ
Translation
ایسے کلمات—جو غم اور اندیشے کو اور بڑھاتے تھے—کہہ کر وہ اپنے مرے ہوئے بچے پر بین کرتی رہی۔ بھلا اسے تسلی دینے کی قدرت کس میں تھی؟
Word by Word
itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-बोधक अव्यय (quotative particle)
ebhiḥby these
ebhiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (instr. pl.)
uditaiḥspoken, uttered
uditaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootudita (कृदन्त; वद्/उद्-इ धातु-सम्भव ‘उद्+इ’/‘वच्’ अर्थे ‘उदित’ = spoken)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (instr. pl.)
vākyaḥwords, statements
vākyaḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन (instr. pl.)
śoka-ciṃtā-vivardhakaiḥincreasing grief and worry
śoka-ciṃtā-vivardhakaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootśoka (प्रातिपदिक) + ciṃtā (प्रातिपदिक) + vivardhaka (प्रातिपदिक)
Formसमाहार-तत्पुरुष: शोकचिन्तयोः विवर्धकाः; पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (instr. pl.)
vilapantīmlamenting
vilapantīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootvi-lap (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (pres. act. ptc. fem. acc. sg.)
mṛta-apatyāmwhose child is dead / bereaved of child
mṛta-apatyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootmṛta (कृदन्त; मृ-धातु) + apatya (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष: मृतम् अपत्यम् यस्याः सा; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (fem. acc. sg.)
kaḥwho
kaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम (nom. sg.)
nuindeed, then
nu:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootnu (अव्यय)
Formप्रश्न/अनुनासिक-निपात (emphatic/interrogative particle)
sāṃtvayitumto console
sāṃtvayitum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootsam-tvi (धातु; causative sense ‘to console’)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; ‘to console’
kṣamaḥcapable
kṣamaḥ:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (nom. sg.)
Speaker
Narrator
Visual Art Cues
Scene: The mother continues wailing; her words intensify grief; bystanders—maids, ministers—stand powerless, underscoring ‘who can console?’
FAQs
It highlights the overpowering nature of grief, preparing the listener for spiritual counsel that transcends sorrow.
No site is indicated in this verse.
None; the verse is narrative description.