Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 12

एवं समर्चितस्ताभ्यां शिवयोगी महाद्युतिः । अतिवाह्य निशामेकां ययौ प्रातस्तदादृतः

evaṃ samarcitastābhyāṃ śivayogī mahādyutiḥ | ativāhya niśāmekāṃ yayau prātastadādṛtaḥ

یوں ان دونوں کے ہاتھوں باقاعدہ تعظیم پانے والا نورانی شیو یوگی وہاں ایک رات ٹھہرا۔ پھر صبح کے وقت بڑے احترام کے ساتھ رخصت ہو کر روانہ ہوا۔

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb; ‘thus’)
समर्चितःwell-honoured/worshipped
समर्चितः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-√arc (धातु) → samarcita (क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
ताभ्याम्by those two
ताभ्याम्:
Karaṇa (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), द्विवचनम्; ‘by those two (women)’
शिवयोगीthe Śiva-yogin
शिवयोगी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśiva + yogin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—शिवस्य योगी (a yogin devoted to Śiva)
महाद्युतिःof great splendour
महाद्युतिः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā + dyuti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘शिवयोगी’ इति विशेषणम्; समासः—महती द्युतिः यस्य (greatly radiant)
अतिवाह्यhaving spent/passed
अतिवाह्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootati-√vah (धातु) + ल्यप्
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्तः (Gerund); ‘having passed/spent’
निशाम्the night
निशाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootniśā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एकाम्one
एकाम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘निशाम्’ इति विशेषणम्
ययौhe went
ययौ:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
प्रातःin the morning
प्रातः:
Kālādhi-karaṇa (Time adjunct/काल)
TypeIndeclinable
Rootprātaḥ (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time; ‘in the morning’)
तत्then
तत्:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोगः (correlative particle; ‘then/thereupon’)
आदृतःhonoured/respected
आदृतः:
Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-√dṛ (धातु) → ādṛta (क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त; ‘शिवयोगी’ इति विशेषणम् (honoured/respected)

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this snippet)

Scene: Night has passed; at dawn the radiant Śiva-yogin rises and departs, while the hosts stand with folded hands, having honored him fully; soft morning light enters the doorway.

Ṛṣabha
Ś
Śiva

FAQs

When holiness is welcomed and served with reverence, grace enters—even a brief visit can become spiritually decisive.

No single tirtha is praised in this verse; it concludes the hospitality episode within the Avanti-set narrative.

None newly; it summarizes the completed atithi-pūjā and respectful send-off at dawn.