Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

Devanagari script

एतत्पुण्यं पापहरं धन्यमायुर्विवर्धनम् । पठतां शृण्वतां चैव सर्वपापक्षयो भवेत्

Transliteration

etatpuṇyaṃ pāpaharaṃ dhanyamāyurvivardhanam | paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva sarvapāpakṣayo bhavet

Translation

یہ بیان پُنیہ بخش، پاپ ہَر، مبارک اور عمر بڑھانے والا ہے۔ جو اسے پڑھتے ہیں اور جو اسے سنتے ہیں، اُن کے سب گناہوں کا یقیناً زوال ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• एतत्-पुण्यम्: this merit/holy (text)
• एतत्-पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—कर्मधारय (एतत् + पुण्यम्)

• पापहरम्: sin-removing
• पापहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (पापं हरति इति)

• धन्यम्: auspicious/blessed
• धन्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• आयुः-विवर्धनम्: life-increasing
• आयुः-विवर्धनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक) + विवर्धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः—तत्पुरुष (आयुषः विवर्धनम्)

• पठताम्: of those who recite
• पठताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: शतृ/वर्तमानकृदन्त (present active participle) षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; धातुः—पठ् (पाठे)

• शृण्वताम्: of those who listen
• शृण्वताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: शतृ/वर्तमानकृदन्त (present active participle) षष्ठी, बहुवचन; धातुः—श्रु (श्रवणे)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)

• सर्व-पाप-क्षयः: destruction of all sins
• सर्व-पाप-क्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां पापानां क्षयः)

• भवेत्: may occur/comes to be
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातुः—भू (सत्तायाम्)

Speaker

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate context of Revā Khaṇḍa narration)

Skanda Dialogue

Listener: pāṭhakāḥ/śrotāraḥ (reciters and listeners)

Visual Art Cues

Scene: A sage recites from palm-leaf manuscripts to gathered listeners—pilgrims, householders, ascetics—near a riverbank or temple hall; a subtle aura indicates sins dissolving; longevity symbolized by a kalasha and blossoming tree.

Characters & Entities

• Puṇya
• Pāpa-kṣaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (hearing) and pāṭha (recitation) of tīrtha-māhātmya are themselves purifying disciplines with transformative merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This is a general phalaśruti for the preceding Revā Khaṇḍa tīrtha section (Varuṇeśvara–Vāteśvara and related sites).

What ritualistic prescription is mentioned?

Reciting (paṭhana) and listening (śravaṇa) to the sacred narrative.