Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 35

Rishi: Ṛgvedic seer-tradition; VS application in Adhvaryu praxis.
Devata: Indra.
Chandas: Tr̥ṣṭubh.

इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तोऽप्र॑तिधृष्टशवसम् । ऋषी॑णां च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञं च॒ मानु॑षाणाम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ सीन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑ । ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा षोड॒शिने॑

índram íd dhárī vahato ’pratidhṛ́ṣṭaśavasaṃ | ṛ́ṣīṇāṃ ca stutī́r úpa yajñáṃ ca mā́nuṣāṇām | upayā́magṛhīto ’sī́ndrāya tvā ṣoḍaśíne | eṣá te yónir índrāya tvā ṣoḍaśíne

Indra indeed do the two bays convey, him of might that none may withstand—unto the praises of the seers and unto the sacrifice of men. Thou art taken with the Upayāma for Indra, O Ṣoḍaśin: this is thy womb— for Indra, O Ṣoḍaśin.

इन्द्रम् । इत् । हरी । वहतः । अप्रति-धृष्ट-शवसम् । ऋषीणाम् । च । स्तुतीः । उप । यज्ञम् । च । मानुषाणाम् । उप-याम-गृहीतः । असि । इन्द्राय । त्वा । षोडशिने । एषः । ते । योनिः । इन्द्राय । त्वा । षोडशिने

इन्द्रम्Indra (as object of praise/invocation)
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इद्indeed, just
इद्:
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
हरीthe two bay steeds
हरी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वहतःcarry, convey
वहतः:
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
अप्रतिधृष्टशवसम्him whose might is unassailed/irresistible
अप्रतिधृष्टशवसम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-प्रतिधृष्ट-शवस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
ऋषीणाम्of the seers
ऋषीणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
स्तुतीःpraises, hymns
स्तुतीः:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
उपtowards, unto
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
मानुषाणाम्of men, human beings
मानुषाणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
उपयामगृहीतःtaken/received with the upayāma-formula
उपयामगृहीतः:
TypeAdjective
Rootउपयाम-गृहीत (कृदन्त; √ग्रह्)
सिyou are
सि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
षोडशिनेfor the Sixteen-stotra/Ṣoḍaśin (Indra as Ṣoḍaśin)
षोडशिने:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootषोडशिन् (प्रातिपदिक)
एषःthis
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
योनिःwomb; seat; source; resting-place
योनिः:
कर्तृ/अधिकरण (विधेय)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
षोडशिनेfor the Ṣoḍaśin
षोडशिने:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootषोडशिन् (प्रातिपदिक)
I
Indra
H
Hari (Indra’s two bay steeds)