Mantra 4
Rishi: Not specified in the excerpt.
Devata: Abstract desiderata (Kāma/Ākūti/Satya/Śrī/Yasas) treated as powers; implicitly Agni as carrier via svāhā.
Chandas: Yajus/prose formula.
Samhita Patha (Devanagari)
मन॑स॒: काम॒माकू॑तिं वा॒चः स॒त्यम॑शीय । प॒शू॒नाᳪ रू॒पमन्न॑स्य॒ रसो॒ यश॒: श्रीः श्र॑यतां॒ मयि॒ स्वाहा॑
Transliteration
mánasaḥ kā́mam ākū́tiṃ vācáḥ satyám aśīya | paśūnā́ṃ rū́pam ánnaśya ráso yáśaḥ śrī́ḥ śráyatāṃ máyī svā́hā
Translation
May I attain the mind’s desire and purpose, and the truth of speech. May the form of cattle, the sap of food, glory and prosperity cleave unto me—svāhā.
Padapatha (Word Analysis)
मन॑सः । काम॑म् । आ-कू॑तिम् । वा॒चः । स॒त्यम् । अ॒शी॒य । प॒शू॒नाम् । रू॒पम् । अन्न॑स्य । रसः॑ । यशः॑ । श्रीः । श्र॑यताम् । मयि॑ । स्वाहा॑
Word by Word
मनसःof the mind
मनसः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
कामम्desire
कामम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
आकूतिम्intention, resolve
आकूतिम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootआकूति (प्रातिपदिक)
वाचःof speech
वाचः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
सत्यम्truth
सत्यम्:
कर्म (object)
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
अशीयmay I attain/partake
अशीय:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
पशूनाम्of cattle/creatures
पशूनाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
रूपम्form, beauty
रूपम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
अन्नस्यof food
अन्नस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
रसःsap, essence
रसः:
कर्तृ (of ‘श्रयताम्’)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
यशःfame
यशः:
कर्तृ (of ‘श्रयताम्’)
TypeNoun
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
श्रीःprosperity, splendor
श्रीः:
कर्तृ (of ‘श्रयताम्’)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
श्रयताम्let (them) resort/attach
श्रयताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रि (धातु)
मयिin me
मयि:
अधिकरण (locus)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (oblatory exclamation)
स्वाहा:
(याज्ञिक-उद्गारः)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniK
Kāma (Desire)Ā
Ākūti (Resolve/Intention)S
Satya (Truth)Ś
Śrī (Prosperity/Splendor)Y
Yaśas (Glory/Fame)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes