Mantra 57
Rishi: Bārhaspatya tradition.
Devata: Brahmaṇaspati (Br̥haspati); Indra; Varuṇa; Mitra; Aryaman (as indwelling gods).
Chandas: Gāyatrī/short tri-pāda style (liturgical).
Samhita Patha (Devanagari)
प्र नू॒नं ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्मन्त्रं॑ वदत्यु॒क्थ्य॒म् । यस्मि॒न्निन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा दे॒वा ओका॑ᳪसि चक्रि॒रे
Transliteration
prá nū́naṃ brahmaṇaspátir mántraṃ vadaty ukthyàm | yásminn índro váruṇo mitró aryamā́ devā́ okā́ṃsi cakriré
Translation
Now forth indeed Brahmaṇaspati uttereth the ukthya mantra, wherein Indra and Varuṇa, Mitra and Aryaman—the Gods—have made their dwellings.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । नूनम् । ब्रह्मणस्-पतिः । मन्त्रम् । वदति । उक्थ्यम् । यस्मिन् । इन्द्रः । वरुणः । मित्रः । अर्यमा । देवाः । ओकांसि । चक्रिरे
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र
नूनम्now, indeed
नूनम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
ब्रह्मणस्पतिःBrahmaṇaspati (Lord of prayer)
ब्रह्मणस्पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक: ब्रह्मणस् + पति)
मन्त्रम्mantra, sacred formula
मन्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्त्र
वदतिspeaks, utters
वदति:
—
TypeVerb
Rootवद्
उक्थ्यम्praiseworthy; fit for recitation (uktha)
उक्थ्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउक्थ्य
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद्
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootमित्र
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्यमा
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव
ओकांसिdwellings, abodes
ओकांसि:
Karma
TypeNoun
Rootओकस्
चक्रिरेhave made, fashioned
चक्रिरे:
—
TypeVerb
Rootकृ
Entities Mentioned
B
Brahmaṇaspati (Bṛhaspati)I
IndraV
VaruṇaM
MitraA
AryamanRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes