Mantra 86
Rishi: Vedic tradition (RV-parallel seer attribution in ancillary indices)
Devata: Indra-Vāyu (dual)
Chandas: Triṣṭubh (provisional; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒न्द्र॒वा॒यू सु॑स॒न्दृशा॑ सु॒हवे॒ह ह॑वामहे । यथा॑ न॒: सर्व॒ इज्जनो॑ऽनमी॒वः स॒ङ्गमे॑ सु॒मना॒ अस॑त्
Transliteration
indravāyū susandṛ́śā suhávéhá havāmahe | yáthā naḥ sárva íj jánó ’namīváḥ saṅgáme sumánā ásat
Translation
Indra and Vāyu, fair to look upon, easy to invoke, we call you hither; so that all our folk indeed may be free from hurt, and in the gathering may be of kindly mind.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒न्द्र॒-वा॒यू । सु॒-स॒न्दृशा॑ । सु॒-हवे॑ । इ॒ह । ह॒वा॒म॒हे॒ । यथा॑ । नः । सर्वः॑ । इत् । जनः॑ । अ॒न॒मी॒वः । स॒ङ्गमे॑ । सु॒-मनाः॑ । अस॑त्
Word by Word
इन्द्रवायूO Indra and Vāyu
इन्द्रवायू:
सम्बोधन (कर्तृ-आह्वान)
TypeNoun
Rootइन्द्र + वायु (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व-समास)
सुसन्दृशाO well-seen / of good appearance
सुसन्दृशा:
सम्बोधन (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + सन्दृश (प्रातिपदिक; ‘सु-दर्शन/सु-रूप’)
सुहवेO easily invoked
सुहवे:
सम्बोधन (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + हव (प्रातिपदिक; ‘सु-आह्वेय/सु-हवनीय’)
इहhere
इह:
अधिकारण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह
हवामहेwe invoke / we call
हवामहे:
क्रिया (यजमान-वक्ता कर्ता)
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति) आत्मनेपद
यथाso that / in such a way that
यथा:
सम्बन्ध (उपपद-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सर्वःall
सर्वः:
कर्तृ (जनः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
इत्indeed
इत्:
निपात (बलार्थ)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
जनःpeople / folk
जनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अनमीवःfree from illness
अनमीवः:
कर्तृ (जनः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्- + अमीव (प्रातिपदिक; ‘अमीव’ = रोग/व्याधि)
सङ्गमेin the meeting/assembly; at the encounter
सङ्गमे:
अधिकारण (काल/अवसर)
TypeNoun
Rootसङ्गम (प्रातिपदिक)
सुमनाःwell-minded; of good will
सुमनाः:
कर्तृ (जनः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + मनस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि ‘सुमनस्’)
असत्may (he/it) be
असत्:
क्रिया (आशीः/प्रार्थना)
TypeVerb
Root√अस् (भू/अस्) परस्मैपद
Entities Mentioned
I
IndraV
VāyuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes