Mantra 4

Rishi: Yājñavalkya (traditional)

Devata: Maruts; Sarasvatī; Tvaṣṭṛ; Indra-Agni; Uṣas

Chandas: Yajus (prose formula)

Samhita Patha (Devanagari)

पृश्नि॑स्तिर॒श्चीन॑पृश्निरू॒र्ध्वपृ॑श्नि॒स्ते मा॑रु॒ताः फ॒ल्गूर्लो॑हितो॒र्णी प॑ल॒क्षी ताः सा॑रस्व॒त्य॒: प्लीहा॒कर्ण॑: शुण्ठा॒कर्णो॑ऽध्यालोह॒कर्ण॒स्ते त्वा॒ष्ट्राः कृ॒ष्णग्री॑वः शिति॒कक्षो॑ऽञ्जिस॒क्थस्त ऐ॑न्द्रा॒ग्नाः कृ॒ष्णाञ्जि॒रल्पा॑ञ्जिर्म॒हाञ्जि॒स्त उ॑ष॒स्या॑:

Transliteration

pṛ́śnis tiraścī́napṛśnir ūrdhvápṛśnis te mārutā́ḥ | phalgū́r lohitórṇī palakṣī́ tā́ḥ sārasvatyàḥ | plīhākarṇaḥ śuṇṭhākarṇo 'dhyālohakarṇas te tvā́ṣṭrāḥ | kṛ́ṣṇagrīvaḥ śitikákṣo 'ñjisákthas ta aindrāgnā́ḥ | kṛ́ṣṇāñjir alpā́ñjir mahā́ñjis ta uṣasyā́ḥ

Translation

The speckled, the cross-speckled, the upward-speckled—these are the Maruts’. The pale one, the red-woolled, the dappled—these are Sarasvatī’s. The spleen-eared, the lopped-eared, the over-red-eared—these are Tvaṣṭṛ’s. The black-necked, the white-shouldered, the bright-thighed—these are Indra-and-Agni’s. The black-bright, the little-bright, the great-bright—these are Dawn’s.

Padapatha (Word Analysis)

पृश्निः । तिरश्चीन-पृश्निः । ऊर्ध्व-पृश्निः । ते । मारुताः । फल्गूः । लोहित-ऊर्णी । पलक्षी । ताः । सारस्वत्यः । प्लीहा-कर्णः । शुण्ठा-कर्णः । अध्यालोह-कर्णः । ते । त्वाष्ट्राः । कृष्ण-ग्रीवः । शिति-कक्षः । अञ्जि-सक्थः । ते । ऐन्द्रा-अग्नाः । कृष्ण-अञ्जिः । अल्प-अञ्जिः । महत्-अञ्जिः । ते । उषस्याः

Entities Mentioned

• Prajāpati
• Agni
• Sarasvatī
• Aśvins
• Soma
• Pūṣan
• Sūrya
• Tvaṣṭṛ
• Vāyu
• Indra
• Viṣṇu
• Rudra Paśupati
• Parjanya
• Viśve Devāḥ
• Vāc
• Aditi
• Dhātṛ
• Devapatnīs