Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic Adhvaryu lineage attribution; not explicitly stated in the mantra).
Devata: Gandharva Viśvāvasu; Indra; Mitra-Varuṇa; with Agni as the liturgical ground (refrain).
Chandas: Yajus (prose formula; not a fixed ṛk-meter).

ग॒न्ध॒र्वस्त्वा॑ वि॒श्वाव॑सुः॒ परि॑दधातु॒ विश्व॒स्यारि॑ष्टयै॒ यज॑मानस्य परि॒धिर॑स्य॒ग्निरि॒ड ई॑डि॒तः । इन्द्र॑स्य बा॒हुर॑सि॒ दक्षि॑णो॒ विश्व॒स्यारि॑ष्ट॒यै॒ यज॑मानस्य परि॒धिर॑स्य॒ग्निरि॒ड ई॑डि॒तः। मि॒त्रावरु॑णौ त्वोत्तर॒तः परि॑धत्तां ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा विश्व॒स्यारि॑ष्ट॒यै॒ यज॑मानस्य परि॒धिर॑स्य॒ग्निरि॒ड ई॑डि॒तः

gandharvás tvā̄ viśvā́vasuḥ pári dadhātu viśvásyā́riṣṭaye yájamānasya paridhír asy agnír iḍá ī́ḍitaḥ | índrasya bāhúr asi dákṣiṇo viśvásyā́riṣṭaye yájamānasya paridhír asy agnír iḍá ī́ḍitaḥ | mitrā́varuṇau tvóttarátaḥ pári dadhattāṃ dhruvéṇa dhármaṇā viśvásyā́riṣṭaye yájamānasya paridhír asy agnír iḍá ī́ḍitaḥ

May the Gandharva Viśvāvasu encompass thee, for the unimpaired safety of the whole, (thee) who art the sacrificer’s enclosing-fence: Agni is ‘Id,’ worthy of praise. Thou art Indra’s arm, the right one, for the unimpaired safety of the whole; thou art the sacrificer’s enclosing-fence: Agni is ‘Id,’ worthy of praise. May Mitra and Varuṇa encompass thee on the north, by steadfast ordinance, for the unimpaired safety of the whole; thou art the sacrificer’s enclosing-fence: Agni is ‘Id,’ worthy of praise.

गन्धर्वः । त्वा । विश्वावसुः । परि-दधातु । विश्वस्य । अरिष्टयै । यजमानस्य । परिधिः । असि । अग्निः । इट् । ईडितः ।

इन्द्रस्य । बाहुः । असि । दक्षिणः । विश्वस्य । अरिष्टयै । यजमानस्य । परिधिः । असि । अग्निः । इट् । ईडितः ।

मित्रा-वरुणौ । त्वा । उत्तरतः । परि-दधत्ताम् । ध्रुवेण । धर्मणा । विश्वस्य । अरिष्टयै । यजमानस्य । परिधिः । असि । अग्निः । इट् । ईडितः ।

गन्धर्वःthe Gandharva
गन्धर्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
विश्वावसुःViśvāvasu (name of the Gandharva)
विश्वावसुः:
कर्तृ (गन्धर्वस्य विशेषणम्/समनाधिकरणम्)
TypeNoun (proper epithet)
Rootविश्वावसु (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
दधातुmay (he) place/put
दधातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
विश्वस्यof all / of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अरिष्टयैfor protection / for unharmedness
अरिष्टयै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअरिष्टि (प्रातिपदिक)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
परिधिःthe enclosing stick / perimeter (paridhi)
परिधिः:
कर्तृ/विधेय (असि-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootपरिधि (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (अस्ति)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ/विधेय (असि-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
इळःIḷa (Idā), the invoked nourishment
इळः:
कर्तृ/विधेय (असि-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootइळ (प्रातिपदिक)
ईडितःpraised / invoked
ईडितः:
विशेषण (इळः/अग्निः)
TypeParticiple
Rootईड् (स्तुतौ) → ईडित (कृदन्त)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
बाहुःarm
बाहुः:
विधेय (असि-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
दक्षिणःright (southern)
दक्षिणः:
विशेषण (बाहुः)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all
विश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootविश्व
अरिष्टयैfor protection
अरिष्टयै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअरिष्टि
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयजमान
परिधिःenclosing stick (paridhi)
परिधिः:
विधेय (असि-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootपरिधि
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
अग्निःAgni
अग्निः:
विधेय (असि-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootअग्नि
इळःIḷa (Idā)
इळः:
विधेय (असि-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootइळ
ईडितःpraised
ईडितः:
विशेषण
TypeParticiple
Rootईड् → ईडित
मित्रावरुणौMitra and Varuṇa
मित्रावरुणौ:
कर्तृ
TypeNoun (dual deity)
Rootमित्रावरुण (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
उत्तरतःfrom the north / on the northern side
उत्तरतः:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootउत्तरतः
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
धत्ताम्may the two place
धत्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धत्ते/दधाति)
ध्रुवेणwith firm/steady
ध्रुवेण:
करण
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
धर्मणाby law/order; by established rite
धर्मणा:
करण
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all
विश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootविश्व
अरिष्टयैfor protection
अरिष्टयै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअरिष्टि
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयजमान
परिधिःenclosing stick (paridhi)
परिधिः:
विधेय (असि-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootपरिधि
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
अग्निःAgni
अग्निः:
विधेय
TypeNoun
Rootअग्नि
इळःIḷa (Idā)
इळः:
विधेय
TypeNoun
Rootइळ
ईडितःpraised
ईडितः:
विशेषण
TypeParticiple
Rootईड् → ईडित
G
Gandharva Viśvāvasu
I
Indra
M
Mitra–Varuṇa
A
Agni