Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 29

Rishi: Prajāpati / ritual tradition (anukramaṇī attribution varies; often treated as Prajāpati-bandhu material).
Devata: Yajña / Prajāpati (with svarga as goal-state).
Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula (yajus; not a single fixed metrical chandas).

आयु॑र्य॒ज्ञेन॑ कल्पतां प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ चक्षु॑र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ᳪ श्रोत्रं॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ वाग्य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ मनो॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतामा॒त्मा य॒ज्ञेन॑ कल्पतां ब्र॒ह्मा य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ ज्योति॑र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ᳪ स्व॒र्य॒ज्ञेन॑ कल्पतां पृ॒ष्ठं य॒ज्ञेन॑ कल्पतां य॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् । स्तोम॑श्च यजु॑श्च॒ ऋक् च॒ साम॑ च बृ॒हच्च॑ रथन्त॒रं च॑ । स्व॑र्देवा अगन्मा॒मृता॑ अभूम प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भूम॒ वेट् स्वाहा॑

ā́yur yajñéna kalpatāṃ prāṇó yajñéna kalpatāṃ cákṣur yajñéna kalpatā́ṃ śrótraṃ yajñéna kalpatāṃ vā́g yajñéna kalpatāṃ máno yajñéna kalpatām ātmā́ yajñéna kalpatāṃ bráhmā yajñéna kalpatāṃ jyótiḥ yajñéna kalpatā́ṃ svàr yajñéna kalpatāṃ pṛ́ṣṭhaṃ yajñéna kalpatāṃ yajñó yajñéna kalpatām | stómaś ca yájuś ca ṛ́k ca sā́ma ca bṛhácc ca rathantaráṃ ca | svàrdevā́ aganmā́mṛtā́ abhūma prajā́pateḥ prajā́ abhūma véṭ svā́hā

May life be made ready by sacrifice; may breath be made ready by sacrifice; may sight be made ready by sacrifice; may hearing be made ready by sacrifice; may speech be made ready by sacrifice; may mind be made ready by sacrifice; may the Self be made ready by sacrifice; may sacred power be made ready by sacrifice; may light be made ready by sacrifice; may the heavenly world be made ready by sacrifice; may the supporting back be made ready by sacrifice; may sacrifice be made ready by sacrifice. And the Stoma and the Yajus, and the Ṛk and the Sāman, and the Bṛhat and the Rathantara: to the heavenly world of the gods have we gone; immortal have we become; of Prajāpati have we become the offspring—Véṭ! Svāhā!

आयुः । यज्ञेन । कल्पताम् । प्राणः । यज्ञेन । कल्पताम् । चक्षुः । यज्ञेन । कल्पताम् । श्रोत्रम् । यज्ञेन । कल्पताम् । वाक् । यज्ञेन । कल्पताम् । मनः । यज्ञेन । कल्पताम् । आत्मा । यज्ञेन । कल्पताम् । ब्रह्म । यज्ञेन । कल्पताम् । ज्योतिः । यज्ञेन । कल्पताम् । स्वः । यज्ञेन । कल्पताम् । पृष्ठम् । यज्ञेन । कल्पताम् । यज्ञः । यज्ञेन । कल्पताम् । स्तोमः । च । यजुः । च । ऋक् । च । साम । च । बृहत् । च । रथन्तरम् । च । स्वः-देवाः । अगन्म । अमृताः । अभूम । प्रजापतेः । प्रजाः । अभूम । वेट् । स्वाहा ।

आयुःlife-span
आयुः:
Kartā
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby/with the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
कल्पताम्may it be made fit / may it be duly arranged
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप् (कल्पते)
प्राणःbreath, vital force
प्राणः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
चक्षुःeye, sight
चक्षुः:
Kartā
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
श्रोत्रम्ear, hearing
श्रोत्रम्:
Kartā
TypeNoun
Rootश्रोत्र (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
वाक्speech
वाक्:
Kartā
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
मनःmind
मनः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
आत्माself
आत्मा:
Kartā
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
ब्रह्माBrahman / sacred power
ब्रह्मा:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
स्वःheaven
स्वः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
पृष्ठम्back, support
पृष्ठम्:
Kartā
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
Kartā
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
यज्ञेनby the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ
कल्पताम्may it be made fit
कल्पताम्:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√कॢप्
स्तोमःstoma-chant, hymn
स्तोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
यजुःYajus-formula
यजुः:
Kartā
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
ऋक्Ṛk-verse
ऋक्:
Kartā
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
सामSāman-chant
साम:
Kartā
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
बृहत्Bṛhat (sāman)
बृहत्:
Kartā
TypeAdjective (as noun)
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
रथन्तरम्Rathantara (sāman)
रथन्तरम्:
Kartā
TypeNoun
Rootरथन्तर (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Root
स्वःto heaven
स्वः:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अगन्मwe went / we have reached
अगन्म:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√गम्
अमृताःimmortal
अमृताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
अभूमwe became
अभूम:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√भू
प्रजापतेःof Prajāpati
प्रजापतेः:
(सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
प्रजाःcreatures, offspring
प्रजाः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
अभूमwe became
अभूम:
(क्रियापद)
TypeVerb
Root√भू
वेट्(vedic particle) indeed / so be it
वेट्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootवेट् (निपात/वैदिक-प्रयोग)
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
(उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (प्रातिपदिक/निपात)
Y
Yajña
P
Prajāpati
S
Svarga (Svaḥ)
B
Brahman
J
Jyotis