Shloka 78

Sadācāra–Varṇa-lakṣaṇa and Prātaḥkṛtya

Right Conduct, Social Typologies, and Morning Purification

Devanagari script

पृष्टं सर्वं सदा देयमात्मशक्त्यनुसारतः । जन्मांतरे ऋणी हि स्याददत्ते पृष्टवस्तुनि

Transliteration

pṛṣṭaṃ sarvaṃ sadā deyamātmaśaktyanusārataḥ | janmāṃtare ṛṇī hi syādadatte pṛṣṭavastuni

Translation

جو کچھ مانگا جائے، اسے اپنی استطاعت کے مطابق ہمیشہ دینا چاہیے۔ کیونکہ مانگی ہوئی چیز نہ دینے سے انسان اگلے جنم میں یقیناً قرض دار ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• पृष्टम्: asked/queried
• पृष्टम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: पृच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सदा: always
• सदा: क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• देयम्: to be given/should be given
• देयम्: विधेय (Predicate; विधेयविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) → देय (कृदन्त)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• आत्मशक्ति: one's own capacity/power
• आत्मशक्ति: आधार/हेतु (Ādhāra/Hetu; basis)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (आत्मनः शक्ति), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदम्)

• अनुसारतः: according to
• अनुसारतः: क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अनुसार (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), अर्थः—‘अनुसारम्/प्रमाणेन’

• जन्मान्तरे: in another birth
• जन्मान्तरे: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-तत्पुरुष (जन्मनः अन्तरे), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• ऋणी: a debtor/one indebted
• ऋणी: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: ऋणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हि: indeed
• हि: सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/indeed)

• स्यात्: would be/becomes
• स्यात्: क्रिया (Kriyā/Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अदत्ते: when not given/if not given
• अदत्ते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + दत्त (कृदन्त)
• Form: नञ्-पूर्वक भूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• पृष्टवस्तुनि: in the requested thing
• पृष्टवस्तुनि: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: पृष्ट (कृदन्त) + वस्तु (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (पृष्टं वस्तु), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Mahādeva

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that dharmic giving, guided by one’s capacity, purifies the pashu (bound soul) and loosens pāśa (karmic bonds). Refusing a justified request creates an unresolved karmic obligation that follows the jīva into future births.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga-worship is not only ritual; it must be supported by Shiva-like conduct—compassion, non-harm, and generosity. Offering help according to one’s means is a lived form of devotion to Saguna Shiva, who upholds dharma and grace.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice dāna and seva as an extension of Shiva-puja—give food, water, or needed support according to capacity, while mentally offering the act to Shiva with the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) for inner purification.