Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 26

पशु-पाश-पतिविचारः / Inquiry into Paśu, Pāśa, and Pati

Devanagari script

वेदाहमेनमजरं पुराणं सर्वगं विभुम् । निरोधं जन्मनो यस्य वदंति ब्रह्मवादिनः

Transliteration

vedāhamenamajaraṃ purāṇaṃ sarvagaṃ vibhum | nirodhaṃ janmano yasya vadaṃti brahmavādinaḥ

Translation

میں اسے جانتا ہوں—اَجر، قدیم، ہمہ گیر اور قادرِ مطلق کو؛ برہمن کے جاننے والے کہتے ہیں کہ اس کے لیے جنم کا انسداد ہے، کیونکہ وہ جسمانی ہونے کی مجبوری سے ماورا ہے۔

Word by Word

• वेद: I know
• वेद: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; ‘I know’

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• एनम्: him
• एनम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: एतद्/एनद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• अजरम्: unaging
• अजरम्: कर्म (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ + जर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नकारार्थ (a-/negation)

• पुराणम्: ancient
• पुराणम्: कर्म (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वगम्: all-pervading
• सर्वगम्: कर्म (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सर्वत्र गच्छति/व्याप्नोति)

• विभुम्: mighty, omnipotent
• विभुम्: कर्म (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• निरोधम्: the restraint/cessation
• निरोधम्: कर्म (Object-complement)
• Type: Noun
• Root: निरोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (apposition/object complement)

• जन्मनः: of birth
• जन्मनः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; ‘of birth’

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धे (relative pronoun)

• वदन्ति: say
• वदन्ति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, तृतीयपुरुष (3rd), बहुवचन

• ब्रह्मवादिनः: the Brahman-expounders
• ब्रह्मवादिनः: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + वादिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (ब्रह्मणि वादिनः = expounders of Brahman)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It presents Shiva as the unborn, undecaying, all-pervading Lord (Pati) whose realization ends the cycle of birth; liberation is described as the ‘nirodha’ of samsaric becoming.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga-worship is a Saguna support for meditation, guiding the devotee to recognize the same Shiva as the formless, all-pervading reality who is beyond birth and decay.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Shiva as sarvagata (all-pervading) and repeat the Panchakshara mantra ‘Om Namaḥ Śivāya’ with yogic restraint (nirodha) to loosen bondage (pāśa) and orient the mind toward moksha.