Shloka 57

पिप्पलादावतारकथनम्

Account of the Pippalāda Avatāra

Devanagari script

तत्र दृष्ट्वावतीर्णन्तं मुनिपुत्रत्वमागतम् । रुद्रं सर्वे प्रणेमुश्च तुष्टुवुर्बद्धपाणयः

Transliteration

tatra dṛṣṭvāvatīrṇantaṃ muniputratvamāgatam | rudraṃ sarve praṇemuśca tuṣṭuvurbaddhapāṇayaḥ

Translation

وہاں رُدر کو اتر کر رشی کے پُتر کے روپ میں آیا دیکھ کر، سب نے اسے سجدۂ تعظیم کیا اور ہاتھ باندھ کر اس کی ستوتی کی۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Desha (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund)

• अवतीर्णम्: descended
• अवतीर्णम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: अव-तॄ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (रुद्रम् विशेषयति)

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (pronoun)

• मुनि-पुत्रत्वम्: the state of being a sage’s son
• मुनि-पुत्रत्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + पुत्रत्व (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनेः पुत्रत्वम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आगतम्: attained/come to
• आगतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (पुत्रत्वम् विशेषयति)

• रुद्रम्: Rudra
• रुद्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• प्रणेमुः: bowed down
• प्रणेमुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-नम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• तुष्टुवुः: praised
• तुष्टुवुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• बद्ध-पाणयः: with folded hands
• बद्ध-पाणयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बद्ध (प्रातिपदिक; √बन्ध्) + पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहिः (येषां पाणयः बद्धाः ते); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Rudra

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: teaching

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Rudra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It shows that when Pati (Rudra) graciously takes a visible, accessible form (saguna descent), the right response of the pashu (devotee) is humility—prostration and heartfelt praise—opening the path toward Shiva’s grace (anugraha).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse emphasizes recognizing Shiva’s compassionate accessibility: just as devotees worship Shiva in the Linga (a saguna support for devotion), they also honor His manifested descents by namaskara and stuti, seeing the same Supreme Rudra present through a form.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

It suggests añjali (joined hands), namaskara/prostration, and stotra-pāṭha (recitation of hymns) as a simple bhakti practice—ideally accompanied by mental remembrance of Rudra and repetition of Shiva’s name (e.g., Om Namaḥ Śivāya).