Shloka 30

वीरभद्र-भैरव-आह्वानम् — Invocation of Vīrabhadra/Bhairava for Cosmic Reabsorption

Devanagari script

यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा । तत्तद्विद्धि गणाध्यक्ष मम तेजोविजृम्भितम्

Transliteration

yadyadvibhūtimatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā | tattadviddhi gaṇādhyakṣa mama tejovijṛmbhitam

Translation

جو بھی ہستی غیر معمولی شان، دولت یا زبردست قوت سے آراستہ ہو—اے گنوں کے ادھیکش! اسے میرے الٰہی تجلّی کے پھیلاؤ کا ظہور جان۔

Word by Word

• यत् यत्: whatever (each thing which)
• यत् यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (यद्यत् = यत् यत्)

• विभूतिमत्-सत्त्वम्: a being/thing endowed with glory
• विभूतिमत्-सत्त्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विभूति (प्रातिपदिक) + मतुप् (तद्धित) → विभूतिमत् (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (विभूतिमत् सत्त्वम् = विभूतियुक्तं सत्त्वम्)

• श्रीमद्-ऊर्जितम्: splendid and powerful
• श्रीमद्-ऊर्जितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + मतुप् (तद्धित) → श्रीमद् (प्रातिपदिक) + ऊर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; ऊर्ज्/ऊर्जित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमच्च ऊर्जितं च)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha/Particle (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• वा: or
• वा: Sambandha/Particle (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्प (disjunction)

• तत् तत्: that (each such thing)
• तत् तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति (तत्तत् = तत् तत्)

• विद्धि: know (you should know)
• विद्धि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थः—जानिहि

• गण-अध्यक्ष: O leader of the gaṇas
• गण-अध्यक्ष: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक) + अध्यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गणानाम् अध्यक्षः)

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन

• तेजः-विजृम्भितम्: an expansion/manifestation of (my) splendor
• तेजः-विजृम्भितम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक) + वि√जृम्भ् (धातु) + क्त (कृदन्त) → विजृम्भित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तेजसः विजृम्भितम् = तेजसा विस्तारितम्/प्रकाशितम्)

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Mantra Metadata

Type: stotra

Characters & Entities

• Shiva
• Ganesha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that every form of greatness—splendor, prosperity, and strength—is ultimately Shiva’s tejas (divine radiance) appearing through beings, guiding the devotee from ego-based admiration to God-centered recognition and humility.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The Liṅga signifies Shiva as the supreme source from whom all manifestations arise; this verse frames worldly excellence as Saguna expressions of that one source, encouraging the devotee to trace all power back to Shiva and worship Him as the inner ground of all forms.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to meditate that all perceived power is Shiva’s—repeat the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) while offering bilva leaves or applying tripuṇḍra-bhasma, cultivating devotion and non-egoic reverence.