Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 33

वीरभद्र–देवयुद्धवर्णनम्

Vīrabhadra and the Battle with the Devas

Devanagari script

ततो यज्ञोद्भुतं तेजः प्रलयानलसन्निभम् । त्रैलोक्यदाहकं तीव्रं वीराणामपि भीकरम्

Transliteration

tato yajñodbhutaṃ tejaḥ pralayānalasannibham | trailokyadāhakaṃ tīvraṃ vīrāṇāmapi bhīkaram

Translation

پھر اُس یَجْن سے پرلَے کی آگ کے مانند ایک دہکتا ہوا تَیج اُبھرا—نہایت تیز، تینوں لوکوں کو جلا دینے والا، اور بہادروں کے لیے بھی ہولناک۔

Word by Word

• ततः: thereupon
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध/प्रसङ्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमसूचक (thereupon/from that)

• यज्ञोद्भुतम्: arisen from the sacrifice
• यज्ञोद्भुतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ + उद्भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुषः (यज्ञात् उद्भूतम्)

• तेजः: splendor/energy
• तेजः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्रलयानलसन्निभम्: like the fire of dissolution
• प्रलयानलसन्निभम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रलय + अनल + सन्निभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; (प्रलय-अनलस्य सन्निभम्) षष्ठी-तत्पुरुष

• त्रैलोक्यदाहकम्: burning the three worlds
• त्रैलोक्यदाहकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रैलोक्य + दाहक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुषः (त्रैलोक्यं दहति)

• तीव्रम्: intense
• तीव्रम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीव्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• वीराणाम्: of heroes
• वीराणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/समुच्चय (even/also)

• भीकरम्: terrifying
• भीकरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भीकर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating the Satī-khaṇḍa account to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shakti Dimension

Role: destructive

Cosmic Context

Cosmic Event: pralaya-conflagration imagery (pralayanala)

Characters & Entities

• Daksha
• Yajna (sacrifice)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It warns that ritual power (yajña-śakti) divorced from devotion and humility can turn into destructive force; in Shaiva Siddhanta, true auspiciousness arises when action is offered to Pati (Śiva) and purified of ego.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse contrasts mere outward ritual with rightful orientation toward Śiva; Linga/Saguṇa-Śiva worship centers the sacrifice of ego itself, so sacred fire becomes transformative rather than world-burning.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Adopt Śiva-oriented purification: apply Tripuṇḍra (bhasma) with reverence, repeat the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” and perform any ritual as an offering that dissolves pride rather than inflaming it.