Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 70

कामशापानुग्रहः (Kāmaśāpānugraha) — “The Curse and Grace Concerning Kāma”

Devanagari script

अहं विष्णुस्तथा शंभुः सर्वे त्वच्छ रगोचराः । इति यद्भवता प्रोक्तं तन्मयापि परीक्षितम्

Transliteration

ahaṃ viṣṇustathā śaṃbhuḥ sarve tvaccha ragocarāḥ | iti yadbhavatā proktaṃ tanmayāpi parīkṣitam

Translation

میں (برہما)، وِشنو اور شَمبھو (شیوا)—ہم سب تمہارے پاکیزہ، بے داغ نور کے دائرے ہی میں گردش کرتے ہیں۔ جو کچھ تم نے فرمایا، میں نے بھی اسے براہِ راست پرکھ کر سچ پایا ہے۔

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुष; एकवचन; प्रथमा (1st/Nominative)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (1st/Nominative)

• तथा: and/also; thus
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (adverb/conjunctive: 'thus/also')

• शम्भुः: Śambhu (Śiva)
• शम्भुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (1st/Nominative)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा (1st/Nominative); विशेषणम् (qualifying)

• त्वत्: of you/your
• त्वत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; मध्यमपुरुष; एकवचन; षष्ठी (6th/Genitive)

• छरगोचराः: within the range/reach (of your weapon)
• छरगोचराः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: छरगोचर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा (1st/Nominative); विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः): छरस्य गोचराः = 'within the range of the (divine) missile/weapon'

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)

• यत्: what/that which
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd; relative pronoun, here object of 'said')

• भवता: by you
• भवता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (honorific 'you'); पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (3rd/Instrumental)

• प्रोक्तम्: spoken/said
• प्रोक्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; कर्मणि प्रयोगे 'said/spoken'

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (2nd/Accusative)

• मया: by me
• मया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; उत्तमपुरुष; एकवचन; तृतीया (3rd/Instrumental)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-भावे (particle: 'also/even')

• परीक्षितम्: examined/tested
• परीक्षितम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: परि-ईक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; 'examined/tested'

Speaker

Brahma

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Characters & Entities

• Vishnu
• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It affirms the transcendence of the Supreme Reality: even Brahmā, Viṣṇu, and Śiva (as cosmic functions) operate within a higher, stainless divine radiance—pointing to Pati (the Supreme Lord) as beyond limited comprehension and the ultimate refuge for moksha.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse evokes the idea of the Supreme as pure light (jyoti), which the Śiva-liṅga represents in worship—Saguna devotion becomes a doorway to realize the Nirguna, stainless effulgence that even the gods cannot fully circumscribe.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Śiva as pure, stainless light within the liṅga while repeating the Pañcākṣarī mantra (Om Namaḥ Śivāya), cultivating humility that even the greatest powers are limited before the Supreme.