Shloka 33

घनागमवर्णनम् / Description of the Monsoon’s Onset

Satī’s Address to Śiva

Devanagari script

पुरं हि वर्गैर्गिंरिराजवंद्यैः प्रीतिं विचिन्वद्भिरुदाररूपा । शिक्षा सदा ते खलु शोचितापि कार्याऽन्वहं प्रीतियुता गुणाद्यैः

Transliteration

puraṃ hi vargairgiṃrirājavaṃdyaiḥ prītiṃ vicinvadbhirudārarūpā | śikṣā sadā te khalu śocitāpi kāryā'nvahaṃ prītiyutā guṇādyaiḥ

Translation

شہر میں اُن معزز جماعتوں کے درمیان—جنہیں گِری راج بھی سجدۂ تعظیم کرتا ہے—سخاوتِ دل کے ساتھ محبت حاصل کرو۔ اگرچہ دل غمگین ہو، پھر بھی اوصاف اور حسنِ سلوک کے سہارے، محبت کے ساتھ روز بروز اپنا فرض ادا کرتے رہو۔

Word by Word

• पुरम्: city/fortress
• पुरम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• हि: indeed/for
• हि: सम्बन्ध (Sambandha)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात-अव्यय (emphatic/causal particle)

• वर्गैः: by groups/assemblies
• वर्गैः: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• गिरिराज-वन्द्यैः: honoured by the king of mountains
• गिरिराज-वन्द्यैः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गिरिराज (प्रातिपदिक) + वन्द्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; तत्पुरुष: गिरिराजेन वन्द्याः (honoured by the king of mountains)

• प्रीतिम्: delight/affection
• प्रीतिम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• विचिन्वद्भिः: by those seeking/collecting
• विचिन्वद्भिः: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि + चि (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/तृच्-प्राय), तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; ‘विचिन्वत्’ = seeking/collecting

• उदार-रूपा: of noble/lofty form
• उदार-रूपा: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उदार (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय: उदारं रूपं यस्याः

• शिक्षा: instruction/teaching
• शिक्षा: कर्ता (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सदा: always
• सदा: कालाधिकरण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (always)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• खलु: indeed/surely
• खलु: सम्बन्ध (Sambandha)
• Type: Indeclinable
• Root: खलु (अव्यय)
• Form: निपात-अव्यय (emphatic particle)

• शोचिता: grieved/sorrowful
• शोचिता: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शोचित (कृदन्त, शुच्-धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• अपि: even/though
• अपि: सम्बन्ध (Sambandha)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अपि-अव्यय (even/also)

• कार्या: should be done/ought to be performed
• कार्या: विधेय (Predicate)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; कृ-धातु से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done/should be)

• अन्वहम्: daily
• अन्वहम्: कालाधिकरण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्वहम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (day by day)

• प्रीति-युता: endowed with affection
• प्रीति-युता: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त, युज्-धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष: प्रीत्या युता

• गुण-आद्यैः: by virtues and the like
• गुण-आद्यैः: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; तत्पुरुष: गुणाः आदिः येषां तैः (etc.)

Speaker

Suta Goswami (narrating the conduct-instructions given within the Satī narrative)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Parvati
• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that spiritual life is sustained not only by worship but by daily dharma—maintaining goodwill, humility, and virtue even amid sorrow, which aligns the devotee’s mind toward Shiva (Pati) and loosens bondage (pāśa).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Saguna Shiva worship is perfected when outer reverence is matched by inner qualities—affection, harmony, and disciplined conduct—so the devotee’s offerings to the Linga become sattvic and spiritually fruitful.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is daily sādhana with a calm, affectionate mind—chanting the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) while cultivating guṇas like patience and humility, treating harmonious conduct as part of worship.