Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 52

शिवानुकम्पा, ब्रह्मणो निर्भयत्वं च (Śiva’s Compassion and Brahmā’s Fearlessness)

Devanagari script

विसृष्टा अपि विष्ण्वाद्याश्शम्भुना पुनरेव ते । अनुजग्मुश्शिवं भक्त्या सुराः परमया मुदा

Transliteration

visṛṣṭā api viṣṇvādyāśśambhunā punareva te | anujagmuśśivaṃ bhaktyā surāḥ paramayā mudā

Translation

اگرچہ شَمبھو نے رخصت کر دیا تھا، پھر بھی وِشنو وغیرہ دیوتا دوبارہ شِو کے پیچھے چل پڑے، نہایت بھکتی اور اعلیٰ مسرت کے ساتھ اس کی پیروی کرتے ہوئے۔

Word by Word

• विसृष्टाः: dismissed/sent away
• विसृष्टाः: कर्ता (Karta)
• Type: Adjective
• Root: विसृष्ट (कृदन्त; √सृज् (धातु) + निṣṭhā)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

• अपि: even/also
• अपि: सम्बन्ध (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; ‘even/also’)

• विष्ण्वाद्याः: Vishnu and others
• विष्ण्वाद्याः: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: विष्णु-आद्य (प्रातिपदिक; विष्णु+आद्य)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘Vishnu and others’ (आद्य = beginning/and the rest)

• शम्भुना: by Śambhu
• शम्भुना: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: काल/पुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय (adverb)

• एव: indeed
• एव: सम्बन्ध (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• ते: they
• ते: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• अनुजग्मुः: followed
• अनुजग्मुः: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: अनु+गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: अनु

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• सुराः: the gods
• सुराः: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• परमया: supreme/great
• परमया: करण (Karaṇa)
• Type: Adjective
• Root: परमा (प्रातिपदिक; परम् से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying) मुदा

• मुदा: with joy
• मुदा: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights that even the highest devas attain auspiciousness by returning to Śiva with humble devotion; closeness to Pati (Śiva) is gained not by rank but by bhakti and inner joy directed toward Him.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The devas’ act of ‘following Śiva again’ mirrors the devotee’s repeated turning toward Saguna Śiva—approaching Him through worship (including Liṅga-upāsanā) even after obstacles, maintaining steady devotion.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Repeated, joyful return to Shiva through bhakti—such as daily japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and simple Liṅga-pūjā with a devotional attitude.