Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 4

विष्णोः स्तुतिः—शिवसतीरक्षावचनम्

Viṣṇu’s Hymn and the Petition for Śiva–Satī’s Protection

युवां लीलावतारौ द्वे सतां क्षेमाय सर्वदा । खलानां निग्रहार्थाय श्रुतिरेषा सनातनी

yuvāṃ līlāvatārau dve satāṃ kṣemāya sarvadā | khalānāṃ nigrahārthāya śrutireṣā sanātanī

تم دونوں لیلا-اوتاروں کی جوڑی ہو—ہمیشہ نیکوں کی خیر و حفاظت کے لیے اور بدکاروں کے دمن و نگہداشت کے لیے؛ یہی شروتی کی ازلی تعلیم ہے۔

yuvāmyou two
yuvām:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPrathamā vibhakti, Dvivacana; 2nd person pronoun (you two)
līlā-avatārauplayful incarnations
līlā-avatārau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlīlā (प्रातिपदिक) + avatāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā vibhakti, Dvivacana; तत्पुरुषः ‘लीलायाः अवतारः’
dvetwo
dve:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga/napuṃsaka form used with dvivacana sense; Prathamā vibhakti, Dvivacana; numeral adjective qualifying ‘avatārau’
satāmof the good/virtuous
satām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti, Bahuvacana
kṣemāyafor welfare
kṣemāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootkṣema (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Caturthī vibhakti (4th/सम्प्रदान), Ekavacana
sarvadāalways
sarvadā:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsarvadā (अव्यय)
FormKāla-avyaya (temporal adverb)
khalānāmof the wicked
khalānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkhala (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti, Bahuvacana
nigraha-arthāyafor the purpose of restraint/punishment
nigraha-arthāya:
Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
TypeNoun
Rootnigraha (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Caturthī vibhakti, Ekavacana; तत्पुरुषः ‘निग्रहस्य अर्थः’
śrutiḥscriptural statement (śruti)
śrutiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśruti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana
eṣāthis
eṣā:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; demonstrative pronoun used adjectivally
sanātanīeternal
sanātanī:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsanātanī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā vibhakti, Ekavacana; adjective qualifying ‘śrutiḥ’

Sūta Gosvāmin (narrating the Purāṇic teaching to the sages, conveying the established Śruti-aligned doctrine)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Form: Satī

Role: liberating

FAQs

It states a perennial Shaiva principle: the Lord’s manifested activity (līlā) serves two ends—grace and protection for the sādhus, and the checking of adharma—so devotees can remain established in dharma and progress toward liberation.

By affirming līlā-avatāra, the verse supports Saguna worship: the same transcendent Pati becomes accessible through forms and actions. Linga-worship is a stable, non-sectarian focus for that grace, sustaining the devotee’s kṣema and dharmic life.

A practical takeaway is daily japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) with dharmic discipline, dedicating one’s conduct to the protection of sattva within and the restraint of harmful impulses (khalatā) through devotion and self-control.