Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

गोत्र-प्रवर-प्रश्नः तथा तिथ्यादि-कीर्तनं

Gotra–Pravara Inquiry and Proclamation of Auspicious Time

अथ शैलवरस्सोदात्सुप्रसन्नो हिमाचलः । शिवाय कन्यादानस्य साङ्गतां सुयथोचिताम्

atha śailavarassodātsuprasanno himācalaḥ | śivāya kanyādānasya sāṅgatāṃ suyathocitām

تب پہاڑوں میں برتر ہِماچل نہایت خوش ہوا اور شِو کو کنیا دان کرنے کے لیے نہایت مناسب اور مکمل طور پر تمام انتظامات بجا لایا۔

athathen
atha:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय
śaila-varaḥthe best mountain
śaila-varaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśaila (प्रातिपदिक) + vara (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष ('best of mountains'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; epithet of Himālaya
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
adātgave
adāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dā (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
su-prasannaḥvery pleased
su-prasannaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय) + prasanna (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय ('very/fully pleased'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण to हिमाचलः/शैलवरः
himācalaḥHimācala (Himalaya)
himācalaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothima (प्रातिपदिक) + acala (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय ('snow-mountain'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śivāyato Śiva
śivāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन
kanyā-dānasyaof the maiden-giving (kanyādāna)
kanyā-dānasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक) + dāna (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष ('giving of a maiden' = maiden-gift), नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
sa-aṅgatāmcompleteness/entire arrangement
sa-aṅgatām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsa (सह-प्रातिपदिक) + aṅgatā (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव ('with limbs/with all parts' = completeness); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
su-yathā-ucitāmmost properly, as appropriate
su-yathā-ucitām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय) + yathā (अव्यय) + ucita (कृदन्त-प्रातिपदिक, from √uc)
Formअव्ययीभाव (adverbial qualifier 'as is proper' with intensifier su-); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण to साङ्गताम्

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages of Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Jyotirlinga: Kedāranātha

Sthala Purana: Himācala (Himālaya) as the mountain-king is the narrative locus; while this chapter is about kanyādāna, the Himalayan setting naturally resonates with Kedāranātha traditions where Śiva is worshiped in the Himalayan domain. This is contextual, not a direct Jyotirliṅga origin account.

Significance: Himalayan Śiva-kṣetra symbolism: the devotee approaches Śiva through tapas, purity, and maṅgala-saṃskāra; remembrance of Umā-Maheśvara is held to confer household auspiciousness and dharmic stability.

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Offering: naivedya

S
Shiva
H
Himachala

FAQs

It shows dharma being fulfilled with joy and reverence: Himācala’s “complete arrangements” signify that sacred duties, when offered to Śiva with purity and propriety, become a devotional act that supports inner refinement and grace.

Here Śiva is approached as Saguna—personally present to receive rites—illustrating that formal Vedic-ritual propriety and heartfelt devotion can both be offerings to the same Supreme (who is also Nirguna in essence).

The takeaway is “suyathocita”—perform worship and life-rites correctly and completely: approach Śiva with orderly pūjā, mantra (especially the pañcākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”), and a disciplined, respectful mind.