Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 40

मेना-शिवदर्शन-प्रस्थानम् | Menā’s Quest to Behold Śiva

Departure for Śiva’s Darśana

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य मेना मेने च तां शुभाम् । महाधनां भाग्यवती कुलत्रयसुखावहाम्

Transliteration

brahmovāca | ityākarṇya vacastasya menā mene ca tāṃ śubhām | mahādhanāṃ bhāgyavatī kulatrayasukhāvahām

Translation

برہما نے کہا—اُس کے کلمات سن کر مینا نے اُس مبارک دوشیزہ کو لائق جانا—بہت دولت والی، نصیب والی، اور تین خاندانوں کے لیے خوشی لانے والی۔

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (कर्ता/ वक्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया/Verb of speaking)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: Purvakala (पूर्वकाल/Anterior action)
• Type: Verb
• Root: आ + कर्ण्/कृ (धातु: कर्ण् ‘to hear’ as √कर्ण्/√श्रु sense) + ल्यप्
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), अर्थ: ‘having heard’

• वचः: speech/words
• वचः: Karma (कर्म/Object of hearing)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• मेना: Menā
• मेना: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: मेना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• मेने: thought/considered
• मेने: Kriya (क्रिया/Predicate verb)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• ताम्: her/that (one)
• ताम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शुभाम्: auspicious
• शुभाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ताम्)

• महाधनाम्: very wealthy
• महाधनाम्: Visheshana (विशेषण of ताम्)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: महत् धनं यस्याः/महाधना (कर्मधारय)

• भाग्यवती: fortunate
• भाग्यवती: Visheshana (विशेषण of ताम्)
• Type: Adjective
• Root: भाग्यवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘fortunate’

• कुलत्रयसुखावहाम्: bringing happiness to three lineages
• कुलत्रयसुखावहाम्: Visheshana (विशेषण of ताम्)
• Type: Adjective
• Root: कुल (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक) + आवह (प्रातिपदिक from आ+वह्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: कुलत्रयस्य सुखम् आवहति या (षष्ठी-तत्पुरुष; आन्तरसमास: कुलत्रय)

Speaker

Brahma

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Characters & Entities

• Brahma
• Mena
• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse frames Pārvatī’s auspiciousness as divinely ordained: her destiny supports dharma and harmony across generations, reflecting Shaiva Siddhānta’s view that divine grace (Śiva-śakti) uplifts both spiritual and worldly order.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though not naming the Liṅga directly, it belongs to the narrative stream that culminates in Pārvatī’s union with Saguna Śiva; the household auspiciousness described is traditionally linked with devotion to Śiva in form (Saguna) as the giver of śubha (auspiciousness) and kula-kṣema (family welfare).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is cultivation of śubha-saṅkalpa (auspicious resolve) and Śiva-bhakti in family life—commonly expressed through daily pañcākṣarī japa (“Om Namaḥ Śivāya”) and simple Śiva-pūjā for harmony and good fortune.