Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 47

देवगुरुप्रेषणम्

Himālaya Mission of the Gods’ Preceptor / The Gods Send Their Guru

Devanagari script

सर्वाश्रयाय भ्रमिणे नागहाराय भिक्षवे । कुमार्गनिरतायाथ वेदाऽध्वत्यागिने हठात्

Transliteration

sarvāśrayāya bhramiṇe nāgahārāya bhikṣave | kumārganiratāyātha vedā'dhvatyāgine haṭhāt

Translation

سب کے سہارا، آزادانہ گھومنے والے، سانپوں کی مالا پہننے والے، فقیرانہ روپ والے مہادیو کو نمسکار۔ جو متکبّروں کو حیران کرنے کے لیے کُمارگ میں رَت سا دکھائی دے اور اپنی خودمختار مرضی سے ویدک رسمیت کے راستے کو یکایک ترک کر دے، اُس کو بھی نمہ۔

Word by Word

• सर्वाश्रयाय: to the refuge of all
• सर्वाश्रयाय: सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: सर्व-आश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषाम् आश्रयः)

• भ्रमिणे: to the wanderer
• भ्रमिणे: सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: भ्रमिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• नागहाराय: to him whose garland is serpents
• नागहाराय: सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: नाग-हार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (नागानां हारः)

• भिक्षवे: to the mendicant
• भिक्षवे: सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: भिक्षु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• कुमार्गनिरताय: to one devoted to the wrong path
• कुमार्गनिरताय: सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Adjective
• Root: कुमार्ग-निरत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (कुमार्गे निरतः)

• अथ: then
• अथ: सम्बन्ध (सम्बन्ध/Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (then/and then)

• वेदाध्वत्यागिने: to the abandoner of the Vedic path
• वेदाध्वत्यागिने: सम्प्रदान (सम्प्रदान/Recipient)
• Type: Noun
• Root: वेद-अध्व-त्यागिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वेदस्य अध्वा = मार्गः; तं त्यजति इति त्यागिन्)

• हठात्: forcibly
• हठात्: क्रियाविशेषण (क्रियाविशेषण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: हठात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: forcibly/suddenly)

Speaker

Parvati

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Bhairava

Mantra Metadata

Mantra: सर्वाश्रयाय भ्रमिणे नागहाराय भिक्षवे । कुमार्गनिरतायाथ वेदाऽध्वत्यागिने हठात्

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It praises Śiva as Pati—the universal refuge—who transcends social and ritual categories, teaching that liberation comes through surrender to Him rather than pride in externals.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse highlights Saguna Śiva’s recognizable marks (wandering ascetic, serpent-garland, bhikṣu), which devotees contemplate in Liṅga worship as symbols of His lordship over fear, death, and worldly attachment.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Adopt the bhikṣu-bhāva of simplicity and inward renunciation; worship Śiva with devotion (often with bhasma/tripuṇḍra and mantra-japa such as the Pañcākṣarī) rather than relying only on external ritual.