Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 14

देवगुरुप्रेषणम्

Himālaya Mission of the Gods’ Preceptor / The Gods Send Their Guru

Devanagari script

बृहस्पतिरुवाच । सर्वे देवास्स्वार्थपराः परार्थध्वंसकारकाः । कृत्वा शंकरनिंदा हि यास्यामि नरकं ध्रुवम्

Transliteration

bṛhaspatiruvāca | sarve devāssvārthaparāḥ parārthadhvaṃsakārakāḥ | kṛtvā śaṃkaraniṃdā hi yāsyāmi narakaṃ dhruvam

Translation

برہسپتی نے کہا—“سب دیوتا اپنے مفاد کے اسیر ہو کر دوسروں کے بھلے کو مٹانے والے بن گئے ہیں۔ شنکر کی نندا کر کے میں یقیناً دوزخ میں جاؤں گا۔”

Word by Word

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्ता (Karta/subject)
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: कर्तृविशेषण (qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

• देवाः: gods
• देवाः: कर्ता (Karta/subject)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

• स्वार्थपराः: devoted to their own interest
• स्वार्थपराः: कर्तृविशेषण (predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: स्वार्थपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; समासः स्वार्थ+पर (तत्पुरुष: स्वार्थे पराः)

• परार्थध्वंसकारकाः: causing the destruction of others' welfare
• परार्थध्वंसकारकाः: कर्तृविशेषण (predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: परार्थध्वंसकारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; समासः परार्थ+ध्वंस+कारक (तत्पुरुष: परार्थस्य ध्वंसं कुर्वन्ति)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: क्रियाविशेषण (पूर्वकालिक क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having done)

• शंकरनिन्दाम्: the censure of Śaṅkara
• शंकरनिन्दाम्: कर्म (Karma/object of कृत्वा)
• Type: Noun
• Root: शंकरनिन्दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; समासः शंकर+निन्दा (षष्ठी-तत्पुरुष: शंकरस्य निन्दा)

• हि: indeed
• हि: सम्बन्ध/निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/कारणार्थक (particle: indeed/for)

• यास्यामि: I shall go
• यास्यामि: क्रिया (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future); परस्मैपद; उत्तम-पुरुष; एकवचन

• नरकम्: to hell
• नरकम्: कर्म/गन्तव्य (destination as object)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: क्रियाविशेषण (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावे प्रयोगः/क्रियाविशेषणवत्; नपुंसक एकवचन द्वितीया रूपेण अव्ययार्थे (certainly)

Speaker

Brihaspati

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Mahādeva

Characters & Entities

• Shiva
• Shankara
• Devas
• Brihaspati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Śiva-aparādha (offense against Lord Śiva): condemning Śaṅkara is portrayed as a grave karmic fault that obstructs grace and leads to painful consequences, urging humility and devotion over ego-driven judgment.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Liṅga/Saguṇa-Śiva worship is grounded in reverence and surrender; this verse warns that disrespect toward Śiva undermines the very attitude required for fruitful pūjā, mantra-japa, and receiving Śiva’s anugraha (grace).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to avoid nindā (slander) and instead perform Śiva-nāma japa—especially the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”—with repentance, along with simple Śiva-pūjā (water offering) to restore devotional purity.