Home›Shiva Purana›Rudra Samhita›Parvati Khanda›Adhyaya 30›Shloka 51
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 51

पार्वत्याः पितृगृहगमनं तथा मङ्गलस्वागतम् | Pārvatī’s Return to Her Father’s House and the Auspicious Welcome

Devanagari script

अथासौ भिक्षुवर्य्यो हि तस्मात्तस्याश्च सूतिकृत् । भिक्षां ययाचे दुर्गान्तां नान्यज्जग्राह किञ्चन

Transliteration

athāsau bhikṣuvaryyo hi tasmāttasyāśca sūtikṛt | bhikṣāṃ yayāce durgāntāṃ nānyajjagrāha kiñcana

Translation

پھر وہ برگزیدہ بھکشو—جس نے اُس کے لیے سوتیکرم ادا کیا تھا—دُرگا ہی سے بھکشا مانگنے لگا؛ اور اس کے سوا اس نے کچھ بھی قبول نہ کیا۔

Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (conj./particle: sequence marker)
असौthat (person)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine)
भिक्षु-वर्यःthe excellent mendicant
भिक्षु-वर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभिक्षु (प्रातिपदिक) + वर्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘excellent mendicant’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/causal particle)
तस्मात्from that (place/person)
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सूतिकृत्the midwife / birth-attendant
सूतिकृत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूति (प्रातिपदिक) + कृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; कृ धातु)
Formतत्पुरुष-समास (उपपद: ‘one who performs childbirth/one who assists in delivery’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भिक्षाम्alms
भिक्षाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभिक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
ययाचेbegged
ययाचे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयाच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
दुर्गाम्Durgā
दुर्गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अन्ताम्at the end / to the limit
अन्ताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of दुर्गाम्: ‘at the end/limit’)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जग्राहaccepted / took
जग्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
किञ्चनanything at all
किञ्चन:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिञ्चन (सर्वनाम/अव्यय-प्रयोग)
Formअनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नकारेण सह ‘किञ्चन’ = ‘anything at all’
Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Bhikṣāṭana

Shakti Dimension

Shakti Form: Durgā

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: naivedya

Characters & Entities
P
Parvati
D
Durga

FAQs

It highlights the ideal of vairāgya (non-grasping): the true mendicant seeks only what is necessary and remains unattached, even when approaching the Divine Mother (Durgā/Pārvatī) herself.

By showing reverence to Durgā (Śiva’s śakti) through humble bhikṣā, the verse points to Saguna devotion expressed as surrender and simplicity—an inner attitude that also supports Linga-worship as disciplined, ego-free offering.

Practice restrained living and offering-centered devotion: take only what is needed, dedicate one’s actions to Śiva-Śakti, and support daily japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with a spirit of non-possessiveness.

←Previous Verse
Next Verse→