Shloka 28

कामदाहोत्तरवृत्तान्तः / Aftermath of Kāma’s Burning

Pārvatī’s Fear and Himavān’s Consolation

Devanagari script

तस्मात्त्वं सुतपोयुक्ता चिरमाराधयेश्वरम् । तपसा संस्कृतां रुद्रस्स द्वितीयां करिष्यति

Transliteration

tasmāttvaṃ sutapoyuktā ciramārādhayeśvaram | tapasā saṃskṛtāṃ rudrassa dvitīyāṃ kariṣyati

Translation

پس تم نیک تپسیا سے یکت ہو کر طویل عرصہ تک ایشور کی آرادھنا کرو۔ تپس سے سنسکرت اور پاکیزہ ہونے پر رُدر تمہیں اپنی دوسری (دھرم پتنی) بنائیں گے۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apādāna-nibandhana (हेतु/अपादान-निबन्धन)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्ययीभावार्थे पञ्चमी-प्रयोगः (ablatival adverb): ‘therefore/from that’

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• सुतपोयुक्ता: endowed with good austerity
• सुतपोयुक्ता: Karta-viśeṣaṇa (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुतपस् + युक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक); सु + तपस्, √युज् (धातु) + क्त
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सुतपसा युक्ता)

• चिरम्: for a long time
• चिरम्: Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: चिरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb of time)

• आराधय: worship, propitiate
• आराधय: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + √राध् (धातु)
• Form: लोट् (imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• ईश्वरम्: the Lord
• ईश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• तपसा: by austerity
• तपसा: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• संस्कृताम्: purified, refined
• संस्कृताम्: Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + √कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• द्वितीयाम्: as a second (wife)
• द्वितीयाम्: Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• करिष्यति: will make (you)
• करिष्यति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लृट् (simple future/लृट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Himavat (Himalaya), advising Parvati

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Rudra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati
• Rudra

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse teaches that steadfast devotion expressed as tapas purifies the seeker and makes one fit for Shiva’s grace; attainment is shown as the fruit of inner refinement rather than mere desire.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

“Worship the Lord for a long time” points to sustained saguna-upasana—commonly done through Shiva-linga worship—where disciplined practice matures into divine acceptance and blessing.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Long-term tapas-based worship: regular japa of the Panchakshara (Om Namah Shivaya), meditation on Rudra, and observances like vrata (including Mahashivratri-style night vigil) to cultivate purity and steadfastness.