Shloka 32

Viṣṇoḥ Sahasranāma-stotreṇa Śiva-prasādaḥ

Vishnu’s Thousand-Name Hymn and Shiva’s Grace

Devanagari script

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य दया वान्सुतरां भवः । पस्पर्श च तदंगं वै प्राह शीतांशुशेखरः

Transliteration

sūta uvāca | tacchrutvā vacanaṃ tasya dayā vānsutarāṃ bhavaḥ | pasparśa ca tadaṃgaṃ vai prāha śītāṃśuśekharaḥ

Translation

سوت نے کہا—اُس کے کلام کو سن کر بھَو (شیو) اور زیادہ رحمت والے ہو گئے؛ انہوں نے اُس کے بدن کو چھوا، پھر چاند-مکُٹ دھاری نے فرمایا۔

Word by Word

• सूतः: Suta
• सूतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्-श्रुत्वा: having heard that
• तत्-श्रुत्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + श्रु (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive): 'श्रुत्वा' = having heard; उपपद 'तत्' कर्मरूपेण

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; पुं/नपुंसक (contextual)

• दया: compassion
• दया: Hetu (हेतु)
• Type: Noun
• Root: दया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वान्: possessing
• वान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वत् (प्रत्यय)
• Form: वत्-प्रत्ययान्त विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'दया-वान्' इत्यर्थे (possessing compassion)

• सुतराम्: very greatly
• सुतराम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सुतरां (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (intensifier adverb)

• भवः: Bhava (Shiva)
• भवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (शिवनाम)

• पस्पर्श: touched
• पस्पर्श: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• तत्-अङ्गम्: that body/limb
• तत्-अङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'तत्' विशेषणरूपेण

• वै: indeed
• वै: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/पादपूरण अव्यय (emphatic particle)

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शीत-अंशु-शेखरः: the moon-crested one (Shiva)
• शीत-अंशु-शेखरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शीत (प्रातिपदिक) + अंशु (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: 'शीतांशोः शेखरः' (having the cool-rayed moon as crest); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights Śiva as Pati (the gracious Lord) whose compassion is not abstract but active—He responds to a devotee’s plea by direct grace (anugraha), indicating that liberation and healing arise from His merciful will.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By portraying Śiva as “Śītāṃśuśekhara” (Moon-crested), the Purana emphasizes Saguna Shiva—worshipped with form and attributes—who personally intervenes for devotees, a key devotional foundation behind Jyotirlinga pilgrimage faith.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The practical takeaway is to approach Śiva with sincere supplication and bhakti, supported by japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”); His grace is invoked through humility, prayer, and steady remembrance.