Shloka 35

संन्यासमण्डलविधिवर्णनम्

Sannyāsa Maṇḍala Vidhi—Procedure for the Renunciate Mandala

Devanagari script

ईशानाद्यं तु विज्ञेयं वायव्यावधि चाम्बिके । इत्युक्तो मण्डलविधिर्मया तुभ्यं च पार्वति

Transliteration

īśānādyaṃ tu vijñeyaṃ vāyavyāvadhi cāmbike | ityukto maṇḍalavidhirmayā tubhyaṃ ca pārvati

Translation

اے امبیکا! مَنڈل کی ترتیب ایشان سمت سے شروع ہو کر وایویہ گوشے تک جانی جائے۔ اے پاروتی! یوں میں نے تمہیں مَنڈل بنانے کی درست विधि بیان کی۔

Word by Word

• ईशानाद्यम्: beginning with Īśāna (direction)
• ईशानाद्यम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: ईशान-आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (1st/2nd Nom/Acc), एकवचनम्; समासः: तत्पुरुषः (ईशानः आदिः यस्य/यत्र)

• तु: indeed/but
• तु: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपातः (particle: but/indeed)

• विज्ञेयम्: should be known
• विज्ञेयम्: विधेय (Predicate/Obligation)
• Type: Verb
• Root: वि-ज्ञा (धातु)
• Form: तव्यत्/अनीयर्-अर्थे य-प्रत्ययान्त कृदन्तः (gerundive/passive necessity); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• वायव्य-अवधि: ending at Vāyavya (direction)
• वायव्य-अवधि: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: वायव्य (प्रातिपदिक) + अवधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: तत्पुरुषः (वायव्यः अवधिः)

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपातः (conjunction)

• अम्बिके: O Ambikā
• अम्बिके: सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
• Type: Noun
• Root: अम्बिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध/निपात (Quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपातः (quotative particle)

• उक्तः: has been stated
• उक्तः: विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

• मण्डलविधिः: the procedure of the maṇḍala
• मण्डलविधिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: मण्डल-विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: षष्ठी-तत्पुरुषः (मण्डलस्य विधिः)

• मया: by me
• मया: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्; सर्वनाम

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः (4th/Dative), एकवचनम्; सर्वनाम

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपातः (conjunction)

• पार्वति: O Pārvatī
• पार्वति: सम्बोधन (Sambodhana/Vocative)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Shakti Dimension

Shakti Form: Ambikā

Role: teaching

Characters & Entities

• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It sanctifies worship by aligning the devotee’s ritual space with Śiva’s cosmic order—beginning from Īśāna (a Śaiva auspicious quarter) and completing the full directional circuit, making the maṇḍala a fit seat for invoking Pati (Śiva) and receiving grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

A maṇḍala is a structured, Saguna support for devotion: it prepares a purified and directionally ordered seat for the Liṅga or Śiva’s invoked presence, so the external rite mirrors inner concentration and reverence.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Prepare the worship area by marking a maṇḍala and honoring directions in sequence (from Īśāna onward), then perform Śiva-pūjā with mantra-japa (such as the Pañcākṣarī) while keeping the mind steady within that sacred boundary.