HomeRig VedaMandala 8Sukta 25Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 8.25

Devata: Primarily Marut-like storm-powers / allied heroic gods as obstruction-breakers

ते हि ष्मा वनुषो नरोऽभिमातिं कयस्य चित् । तिग्मं न क्षोदः प्रतिघ्नन्ति भूर्णयः ॥

ते हि ष्मा॑ व॒नुषो॒ नरो॒ऽभिमा॑तिं॒ कय॑स्य चित् । ति॒ग्मं न क्षोद॑: प्रति॒घ्नन्ति॒ भूर्ण॑यः ॥

té hí ṣmā vanúṣo náro ’bhímātiṃ káyasya cit | tigmáṃ ná kṣódaḥ pratighnánti bhū́rṇayaḥ ||

For these are indeed the impelling heroes: they strike down any hostile assault whatsoever—like a sharp-pointed driving force shattering resistance—those whirlwinds of power that turn upon the obstruction and break it.

ते । हि । स्म॒ । व॒नुषः॑ । नरः॑ । अ॒भिऽमा॑तिम् । कय॑स्य । चि॒त् । ति॒ग्मम् । न । क्षोदः॑ । प्र॒ति॒ऽघ्नन्ति॑ । भूर्ण॑यः ॥ते । हि । स्म । वनुषः । नरः । अभिमातिम् । कयस्य । चित् । तिग्मम् । न । क्षोदः । प्रतिघ्नन्ति । भूर्णयः ॥te | hi | sma | vanuṣaḥ | naraḥ | abhi-mātim | kayasya | cit | tigmam | na | kṣodaḥ | prati-ghnanti | bhūrṇayaḥ

तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
ष्माverily, surely (emphatic particle)
ष्मा:
TypeIndeclinable
Rootष्मा (वैदिक-निपात)
वनुषःthe kindly/friendly ones
वनुषः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवनुष् (प्रातिपदिक; ‘वनुष्’ = प्रिय/अनुकूल/सहायक इत्यर्थे वैदिके)
नरःmen, heroes
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
अभिमातिम्hostility, attack
अभिमातिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभि-मा-ति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; ‘अभिमाति’ = आक्रमण/शत्रुता/द्रोह)
कयस्यof which/whose (of anyone)
कयस्य:
TypePronoun (interrogative/relative-like Vedic form)
Rootक (किम्-प्रश्नसर्वनाम) + य (सम्बन्ध/विशेषणीय-प्रत्यय) → कय (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
तिग्मम्sharp, keen
तिग्मम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतिग्म (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
क्षोदःa blow, stroke
क्षोदः:
Karma
TypeNoun
Rootक्षोद (प्रातिपदिक; ‘क्षोद’ = प्रहार/आघात/क्षोभ)
प्रतिघ्नन्तिthey strike back, smite
प्रतिघ्नन्ति:
TypeVerb
Rootप्रति-हन् (धातु: हन् ‘to strike/kill’)
भूर्णयःthe whirling/impetuous ones
भूर्णयः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootभूर्णि (प्रातिपदिक; ‘भूर्णि’ = वेगवान्/परिभ्रमन्/आवर्तमानः; वैदिके ‘whirling/impetuous ones’)