Rig Veda 10.69.4: Mandala 10, Sukta 69, Mantra 4

Sukta 10.69

Rishi: Vadhryaśva

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यं त्वा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदं जुषस्व । स नः स्तिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्व यदिदं ते अस्मे ॥

Transliteration

yáṃ tvā pū́rvam īḷitó vadhry-aśváḥ sam-ī́dhe agne sá idáṃ juṣasva | sá naḥ stí-pā utá bhavā tanū-pā dā́traṃ rakṣasva yád idáṃ te asmè ||

Translation

You whom Vadhryaśva formerly praised and kindled, O Agni—accept this too. Be for us a firm protector, a guardian of our embodied being; guard the gift, this offering that is yours among us.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यम्: whom
• यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पूर्वम्: formerly, earlier
• पूर्वम्: Adhikaraṇa (काल) / क्रियाविशेषण
• Type: Adjective/Adverb
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)

• ईळितः: praised
• ईळितः: विशेषण (यम्…)
• Type: Verb (participle)
• Root: ईळ्/ईड् (स्तुतौ) → क्त (PPP) ईळित

• वध्र्यश्वः: Vadhryaśva (the seer)
• वध्र्यश्वः: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: वध्र्यश्व (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)

• सम्: together, fully
• सम्: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग)

• ईधे: has kindled / kindles
• ईधे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: इध् (दीप्तौ/समिद्धौ)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• जुषस्व: enjoy, accept
• जुषस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जुष् (प्रीतौ/सेवने)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (हित) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्तिपाः: a protector, guardian
• स्तिपाः: कर्तृ (भव-क्रियायाः) / विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्तिपा (प्रातिपदिक; रक्षण/आवरण-भाव) अथवा स्ति-प (रक्षक)

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• भव: be
• भव: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (सत्तायाम्)

• तनूपाः: protector of our bodies
• तनूपाः: कर्तृ (भव-क्रियायाः) / विशेषण
• Type: Noun/Adjective
• Root: तनूपा (तन् + पा; ‘body-protector’)

• दात्रम्: the gift, the allotted boon
• दात्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दात्र (प्रातिपदिक; ‘gift/portion’ अथवा ‘instrument of giving’)

• रक्षस्व: protect
• रक्षस्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (पालने)

• यदि: if / whenever
• यदि: —
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (निपात)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (रक्षस्व-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to you / of you
• ते: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मे: among us, in us
• अस्मे: Adhikaraṇa (अधिकरण/सम्बन्ध-स्थाने)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)