Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

रावणस्य सभाप्रवेशः — रामस्य शरवृष्ट्या राक्षससेनाविनाशः

Ravana Enters Council; Rama’s Arrow-Storm Destroys the Rakshasa Host

मातङ्गरथकूलाश्चवाजिमत्सास्यध्वजद्रुमाः ।।।।शरीरसङ्घाटवहाःप्रसस्रुःशोणितापगाः ।

mātaṅga-ratha-kūlāś ca vāji-matsāsyadhvaja-drumāḥ |

śarīra-saṅghāṭa-vahāḥ prasasruḥ śoṇitāpagāḥ ||

خون کی ندیاں بہہ نکلیں—جن کے کنارے ہاتھیوں اور رتھوں کے تھے، گھوڑے ان کی مچھلیاں تھے، جھنڈے ان کے درخت تھے، اور لاشوں کے ڈھیر لکڑیوں کی طرح بہتے چلے جاتے تھے۔

मातङ्गरथकूलाःhaving elephants and chariots as banks
मातङ्गरथकूलाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmātaṅga + ratha + kūla (प्रातिपदिके)
Formसमाहार/निर्देशार्थे बहुवचनम्; (मातङ्गाः रथाः च एव कूलानि इव) इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; शोणितापगाः इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
वाजिमत्स्याःwith horses as fish
वाजिमत्स्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāji + matsya (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (वाजयः मत्स्या इव); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; शोणितापगाः इत्यस्य विशेषणम्
ध्वजद्रुमाःwith banners as trees
ध्वजद्रुमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhvaja + druma (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारयः (ध्वजाः एव द्रुमाः इव); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; शोणितापगाः इत्यस्य विशेषणम्
शरीरसङ्घाटवहाःcarrying heaps of bodies (as logs)
शरीरसङ्घाटवहाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśarīra + saṅghāṭa + vaha (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुषः (शरीर-सङ्घाटान् वहन्ति); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; शोणितापगाः इत्यस्य विशेषणम्
प्रसस्रुःflowed forth
प्रसस्रुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√sṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) बहुवचनम्
शोणितापगाःrivers of blood
शोणितापगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśoṇita + āpagā (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुषः (शोणितस्य आपगाः); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st/Nominative) बहुवचनम्

There with rivers of blood flowing, elephants and chariots were like banks, horses were like fish, staff of chariots like trees and dead bodies as logs of wood seemed.

R
Rākṣasas
V
Vānaras
B
battlefield

FAQs

It underscores the cost of war and the gravity of choosing violence: dharma is not abstract—when violated, it manifests as widespread suffering that the poet forces the listener to confront.

The narrator paints a stark metaphor of the battlefield, describing torrents of blood as though they were rivers with banks, fish, trees, and drifting logs.

Moral seriousness (an awareness of consequences) is emphasized—heroes must act with responsibility, not with delight in destruction.