Shloka 77

इन्द्रजित्-वधः

The Slaying of Indrajit

Devanagari script

चुक्रुशुस्तेततःसर्वेवानराःसविभीषणाः ।हृष्यन्तोनिहतेतस्मिन् देवावृत्रवधेयथा ।।।।

Transliteration

cukruśus te tataḥ sarve vānarāḥ savibhīṣaṇāḥ |

hṛṣyanto nihate tasmin devā vṛtravadhe yathā ||

Translation

تب وبھیشن کے ساتھ تمام وانروں نے فتح کا نعرہ لگایا—وہ اسی طرح خوش ہو رہے تھے جیسے ورتر کے مارے جانے پر دیوتا خوش ہوئے تھے۔

Word by Word

• चुक्रुशुः: shouted
• चुक्रुशुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्रुश् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; काल/क्रम (thereupon/then)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (for वानराः)

• वानराः: vanaras
• वानराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• सविभीषणाः: together with Vibhishana
• सविभीषणाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स + विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; 'स' (सहित) = with Vibhishana

• हृष्यन्तः: rejoicing
• हृष्यन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: हृष् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• निहते: when (he was) slain
• निहते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: नि + हन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)

• तस्मिन्: in him/when he
• तस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम

• देवाः: the gods
• देवाः: Upamana-karta (उपमान-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• वृत्रवधे: at the slaying of Vritra
• वृत्रवधे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वृत्र + वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (वृत्रस्य वधः)

• यथा: as
• यथा: Upamana (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; उपमान/तुलना (as/like)

Context

Then Vibheeshana and all the Vanaras rejoiced just as Devas, when Vrtasura was killed.

Characters & Entities

• Vibhīṣaṇa
• Vānaras
• Devas
• Vṛtra (Vṛtrāsura)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Righteous victory is celebrated not as cruelty, but as the removal of a destructive force—mirroring the cosmic ideal of protecting order (ṛta/dharma).

What is the narrative situation?

After Indrajit is killed, the Vanara host and Vibhīṣaṇa raise victory-cries.

Which character virtue is emphasized?

Collective courage and morale—steadfast unity after enduring fear and losses in war.